De Chinese schermfabrikanten BOE, TCL CSOT en HKC hebben hun klanten laten weten dat de prijzen van lcd-panelen omhooggaan, meldt vakblad The Elec. Samsung, LG en Sony zitten volgens die berichtgeving bij de afnemers die zo’n kennisgeving kregen. BOE voert de nieuwe prijzen naar verwachting in het vierde kwartaal door; TCL CSOT en HKC verhogen vanaf september de prijzen voor bepaalde producten. Volgens onderzoeksbureau Omdia hebben deze drie bedrijven samen 70% tot 85% van de markt voor panelen van 65, 75 en 85 inch in handen, en leveren Chinese fabrikanten vrijwel alle allergrootste tv-panelen. Opvallend is dat er geen tekort is: sommige Chinese fabrieken draaien op een bezettingsgraad van ongeveer 70%.
De fabrieken draaien op 70%, en toch stijgen de prijzen
Dat laatste cijfer is de kern van dit bericht, want het sluit de gebruikelijke verklaring uit. Bij een tekort stijgen prijzen omdat er te weinig gemaakt kan worden; hier kan er meer gemaakt worden en gebeurt het niet.
De fabrikanten houden de productie bewust laag om overaanbod te voorkomen en zo hun prijzen te schragen. Dat is een strategie die alleen werkt als er weinig partijen zijn en die partijen allemaal hetzelfde doen; bij een versnipperde markt loopt de eerste die harder gaat produceren met de klanten weg. Dat het hier wél werkt, is het bewijs dat de markt voor grote lcd-panelen intussen in handen is van een klein aantal bedrijven. Voor tv-merken betekent het dat ze hun inkoopprijs niet kunnen wegonderhandelen door bij een ander aan te kloppen.
Hoe Samsung en LG bij een concurrent terechtkwamen
De situatie is ontstaan uit keuzes die beide Koreaanse bedrijven zelf maakten, en het resultaat is wrang. Samsung Display stapte in juni 2022 uit de productie van lcd-schermen en verkocht in september van dat jaar zijn lcd-octrooien aan TCL CSOT.
LG Display volgde: het bedrijf beëindigde de binnenlandse productie van lcd-tv-panelen en verkocht zijn laatste fabriek, in het Chinese Guangzhou, eveneens aan TCL CSOT. Die verkoop werd in september 2024 aangekondigd en in april 2025 afgerond voor ongeveer 10,8 miljard yuan, omgerekend zo’n 1,47 miljard dollar; TCL doopte de fabriek om tot T11. TCL is echter niet alleen paneelfabrikant maar ook tv-merk, en concurreert in dezelfde winkel met Samsung en LG. Die twee kopen hun belangrijkste onderdeel dus in bij een partij die er zelf televisies van maakt.
Het merk op je tv zegt niets over wie het scherm maakte
Voor wie een televisie koopt, is dit het punt dat er werkelijk toe doet. De paneelfabrikant staat nergens op de doos en wordt door de merken niet vermeld.
In de praktijk komt het erop neer dat een lcd-televisie van Samsung of LG, inclusief de modellen die onder namen als QLED en QNED worden verkocht, tegenwoordig doorgaans hetzelfde Chinese paneel bevat als een toestel van TCL of Hisense. Wat de merken nog onderscheidt, is de beeldverwerking, de achtergrondverlichting, de software en de afwerking, en dat zijn reële verschillen. Maar het idee dat je met een Koreaans merk een Koreaans scherm koopt, klopt al jaren niet meer. Wij schreven eerder over wat het Mini LED-label je niet vertelt, en dit is dezelfde soort informatie die buiten beeld blijft.
Waarom dit in september gebeurt en niet in januari
De timing is geen toeval maar het hele punt van de zet. Tv-merken kopen hun onderdelen in van augustus tot en met september en voeren dan de productie op voor Black Friday en de kerstperiode.
Op dat moment liggen de aantallen vast en staan de reclamecampagnes al klaar, dus een merk dat minder panelen afneemt, staat straks met lege schappen. De onderhandelingspositie van de koper is in die weken structureel zwakker dan in het voorjaar. Een prijsverhoging aankondigen wanneer je afnemer niet kan weglopen, is de meest effectieve versie ervan, en het laat zien hoe goed de leveranciers hun eigen positie inschatten.
Wat je hiervan in de winkel gaat merken
De vertaling naar de winkelprijs is minder direct dan het lijkt, en dat is goed nieuws voor wie binnenkort een televisie koopt. Merken kunnen een deel van de hogere inkoopprijs zelf opvangen om met scherpe feestdagenaanbiedingen te kunnen blijven komen.
Waar je het eerder terugziet, is niet in de adviesprijs maar in de diepte van de kortingen: minder stuntprijzen, kortere actieperiodes en minder toestellen die ver onder de adviesprijs zakken. Het effect is bovendien het grootst bij de grote maten, want daar zit de concentratie: 65, 75 en 85 inch zijn precies de formaten waarin deze drie bedrijven 70% tot 85% van de markt hebben. Wie een televisie van 55 inch zoekt, merkt er vermoedelijk minder van dan wie op 75 inch mikt.
Dit is hetzelfde patroon als bij geheugen
Wie dit jaar de prijzen van computers en telefoons heeft gevolgd, herkent de structuur. Bij geheugenchips gebeurde precies hetzelfde: een handvol fabrikanten, productie die niet meebeweegt met de vraag, en apparaten die daardoor duurder werden zonder dat er iets aan veranderde.
Dat zagen we terug bij laptops, bij mini-pc’s, bij spelcomputers en zelfs bij Apple, dat zelf aangaf zijn prijzen te verhogen door de geheugenprijzen. Het onderliggende mechanisme is bij beeldschermen hetzelfde, met één verschil: bij geheugen ging het om een tekort, hier om een keuze om niet meer te produceren. Voor de koper komt dat op hetzelfde neer, maar het verklaart waarom dit niet vanzelf overwaait zodra de vraag aantrekt.
Waar je op moet letten bij een tv-aankoop
Kijk dit najaar naar de werkelijke verkoopprijs en niet naar de adviesprijs, want dat is waar het effect het eerst zichtbaar wordt. Staat een toestel dat vorig jaar rond deze tijd fors werd afgeprijsd nu dicht bij zijn adviesprijs, dan zit hier waarschijnlijk de verklaring.
Beoordeel daarnaast een televisie op wat het merk er zelf aan toevoegt, want het paneel komt bij vrijwel iedereen uit dezelfde fabrieken. Dat betekent kijken naar het aantal dimzones, de gemeten helderheid bij groot beeldvlak, de beeldverwerking en het besturingssysteem. Wij schreven eerder over wat er van TCL’s helderheidsclaims overblijft en over de overstap van Philips naar een ander besturingssysteem; dat zijn de punten waarop merken nog echt van elkaar verschillen.
