Het begint een beetje te voelen alsof Ryan Reynolds’ Deadpool aan het huishouden is bij Disney+. De ene na de andere functie wordt wel verkocht en afgerekend, terwijl het al niet meer wordt aangeboden. Disney+ stevent ondanks 4K beloften hard af op een VHS-beleving. Wie de Disney+-app op zijn telefoon opent en op het castknopje drukt, krijgt in Nederland en Duitsland namelijk sinds kort de melding dat streamen via Chromecast niet beschikbaar is in zijn land. Dat is geen storing, maar opnieuw het gevolg van een rechterlijke uitspraak. Op 2 september kende de lokale afdeling Düsseldorf van het Eengemaakt Octrooigerecht InterDigital een derde verbod toe, dit keer over een octrooi op het naadloos doorkijken van video tussen verschillende apparaten. Dat verbod geldt voor Duitsland en Nederland.
Dit gaat voor het eerst niet over de codec
De eerdere zaken draaiden allemaal om compressie: eerst HEVC, daarna VP9. Deze gaat over iets anders, namelijk de techniek die het beeld van je telefoon op je televisie voortzet zonder dat je de film opnieuw hoeft te zoeken.
Daarmee raakt het geschil voor het eerst een functie in plaats van beeldkwaliteit. Je kunt nog steeds alles kijken, maar de weg ernaartoe is versperd. InterDigital heeft inmiddels drie verboden via het Eengemaakt Octrooigerecht en daarnaast nog uitspraken van nationale rechters in Duitsland en Brazilië.
Waarom uitgerekend Nederland en Duitsland
Dat deze uitspraak maar twee landen raakt terwijl het eerdere verbod uit Düsseldorf in elf landen gold, heeft een simpele verklaring. Een uitspraak van het Eengemaakt Octrooigerecht werkt alleen in de landen waar het betrokken octrooi ook daadwerkelijk van kracht is.
Een octrooihouder betaalt namelijk per land om zijn octrooi in stand te houden, en niet elk octrooi wordt overal aangehouden. Bij dit specifieke octrooi zijn dat Duitsland en Nederland. Dat je in België wél kunt casten en hier niet, komt dus niet doordat Disney ons uitzondert maar doordat het octrooi daar niet geldt.
Nederland was het eerste land ter wereld met Disney+
Daar zit de wrange kant van dit verhaal. Disney koos Nederland in 2019 uit als testmarkt, en op 12 september van dat jaar konden Nederlanders de dienst gratis uitproberen. Dat was twee maanden vóór de officiële start in de Verenigde Staten.
Wij schreven daar destijds over toen bekend werd dat Nederland testland zou worden, en publiceerden in december 2019 een review na een kwartaal streamen. Zeven jaar later is dezelfde markt de eerste die functies kwijtraakt. Dat is geen kwade opzet van Disney, maar het is voor de vroege abonnees van hier wel een bijzondere uitkomst.
Zet op een rij wat er sinds februari is verdwenen
Los van elkaar lijken deze berichten kleine ongemakken. Achter elkaar gezet wordt het beeld anders.
In februari meldden we dat Dolby Vision bij Disney+ in storing was. In maart bleek het geen storing en schrapte Disney de ondersteuning voor HDR. Eind juli verdwenen 4K en HDR helemaal in Nederland en België, waarna 4K begin augustus terugkwam op een deel van de apparaten, maar niet op de Apple TV. HDR is nog altijd weg. En nu dus ook het casten.
Wat wél gewoon werkt is het geluid. Dolby Atmos is niet geraakt door deze zaken en zit nog steeds in het Premium-abonnement, net als het kijken op vier apparaten tegelijk.
En toch kost Premium nog steeds vijf euro meer
Hier komt de vraag die je als abonnee stelt. Het standaardabonnement kost 10,99 euro per maand en Premium 15,99 euro. Dat verschil van vijf euro werd verkocht op vier eigenschappen: 4K, HDR, Dolby Atmos en vier gelijktijdige streams.
Van die vier zijn er nu twee volledig intact, is 4K afhankelijk van je apparaat en is HDR er al maanden niet. Wie een televisie met Dolby Vision heeft gekocht om er Disney op te kijken, betaalt dus voor iets wat hij niet krijgt. Disney heeft geen algemene compensatieregeling aangekondigd en verwijst klanten naar de klantenservice, waar per geval een tegoed wordt geboden.
Wat je rechten hier zijn
Voor digitale diensten gelden in Nederland de regels uit Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, gebaseerd op de Europese richtlijn 2019/770 over digitale inhoud. Die eisen dat wat je krijgt overeenkomt met wat is beloofd, en dat geldt voor de hele looptijd van een abonnement en niet alleen op de dag dat je tekent.
Krijg je minder dan is toegezegd, dan heb je in beginsel recht op herstel of op een evenredige prijsvermindering, en bij een tekortkoming van gewicht op beëindiging. Dat je daarvoor zelf moet bellen is juridisch gezien de omgekeerde volgorde, want de leverancier hoort te leveren wat hij verkoopt. Kom je er met de klantenservice niet uit, dan kun je een melding doen bij de ACM of terecht bij het Europees Consumenten Centrum.
Wat je vanavond gewoon kunt doen
Praktisch is de oplossing minder erg dan het klinkt. Installeer de Disney+-app rechtstreeks op je televisie, je settopbox of je spelcomputer, want dan speelt het toestel zelf af en heb je het casten niet nodig.
Vrijwel elke televisie van de laatste jaren heeft die app, net als de Apple TV, de Fire TV, de Chromecast met Google TV en de PlayStation en XBOX. Je verliest daarmee alleen het gemak van doorstarten vanaf je telefoon. Wie het aanbod van Disney tijdelijk elders in hogere kwaliteit wil zien, vindt in ons overzicht van alternatieven waar dat kan.
Hoe dit waarschijnlijk eindigt
De juridische kern van dit geschil legden we eerder uit in onze analyse over waarom Disney liever 4K schrapt dan betaalt: de rechters oordeelden dat deze octrooien niet standaardessentieel zijn, waardoor er geen plafond aan de prijs zit en een verbod wél mogelijk is.
Uiteindelijk komt er vrijwel zeker een schikking, want zo eindigen dit soort zaken bijna altijd. De vraag is alleen hoeveel functies abonnees ondertussen kwijtraken, en of Disney ze uit zichzelf compenseert of pas als ze erom vragen. Zolang dat laatste het geval is, loont het om even te bellen als je Premium betaalt.
