De Australische toezichthouder eSafety heeft van Roblox een juridisch afdwingbare toezegging gekregen over de bescherming van kinderen. Roblox tekende die op 17 augustus, eSafety aanvaardde hem twee dagen later, en hij geldt drie jaar. Roblox voert de maatregelen door maar zegt het niet eens te zijn met de bevindingen. In Australië spelen naar schatting 1,7 miljoen kinderen op het platform.
eSafety constateerde vier problemen: volwassenen konden kinderen zonder toestemming van ouders een contactverzoek sturen, de contacten en profielteksten van kinderen waren zichtbaar voor anderen, het Australische meldformulier werkte niet op Android en vroeg om een link, en wie een melding deed kreeg nooit te horen wat ermee was gebeurd.
Wat Roblox moet veranderen, en op welke termijn
De toezegging is concreet en dat is het belangrijkste eraan. Per direct mogen niet-geverifieerde gebruikers niets meer plaatsen op de communityfora. Binnen twee maanden worden de contactenlijst en de profieltekst van kinderen standaard verborgen. Binnen drie maanden worden contactverzoeken van volwassenen aan kinderen beperkt en moet het melden makkelijker worden, inclusief terugkoppeling over de uitkomst.
Daarbovenop moet Roblox op eigen kosten een onafhankelijke partij inhuren die controleert of dit ook echt gebeurt. Die rapporteert drie maanden na aanstelling en daarna jaarlijks, de hele looptijd van drie jaar.
Dat laatste is wat deze afspraak onderscheidt van een persbericht met beloftes. Er staat een datum bij, er staat een controleur bij, en het geheel is afdwingbaar bij de rechter.
Nederland is hier de toezichthouder voor de hele EU
En nu het deel dat in de berichtgeving over dit Australische besluit ontbreekt, terwijl het voor Nederlandse lezers het belangrijkste is.
De ACM begon op 30 januari van dit jaar een onderzoek naar Roblox onder de Europese Digital Services Act. Dat is geen toeval en geen lokaal initiatief: de ACM houdt toezicht op platforms waarvan het hoofdkantoor of de wettelijke vertegenwoordiger in Nederland is gevestigd, en Roblox valt daaronder.
Roblox is namelijk geen zeer groot platform in de zin van de DSA, want dan zou de Europese Commissie het toezicht doen. Nu ligt dat bij de nationale toezichthouder van het land waar het bedrijf zijn Europese vertegenwoordiging heeft, en dat is Nederland.
Wat de ACM hier besluit, geldt daarmee in de praktijk voor Roblox in de hele Europese Unie. Dat maakt dit een Nederlands dossier van Europees formaat, en dat is bij een platform met tientallen miljoenen dagelijkse gebruikers geen kleinigheid.
Twee routes, twee snelheden
Leg de twee zaken naast elkaar en het verschil in tempo valt op.
Australië werkte met een toezegging: Roblox erkent de bevindingen niet, maar tekent wel voor concrete maatregelen met harde termijnen. Dat levert binnen drie maanden resultaat op. Het Nederlandse onderzoek loopt sinds eind januari en duurt naar verwachting ongeveer twaalf maanden, dus een uitkomst valt ergens begin 2027 te verwachten.
Daar staat tegenover dat het Nederlandse instrument zwaarder is. De ACM kan een bindende aanwijzing geven, een boete opleggen of een last onder dwangsom, en het onderzoek gaat breder: naast contact met kinderen kijkt de ACM ook naar gewelddadige en seksueel getinte inhoud en naar misleidende technieken om aankopen uit te lokken.
Dat laatste onderdeel zit niet in de Australische afspraak en het is voor Nederlandse ouders vaak juist het punt waar het in huis over gaat.
Wat je nu al zelf kunt instellen
Wachten op een toezichthouder is niet nodig, want de knoppen bestaan al. Roblox heeft inmiddels aparte kinderaccounts, ook in Nederland, en die maken een hoop van bovenstaande instellingen standaard.
Loop drie dingen na. Staat het account op privé, zodat vreemden geen contact kunnen leggen. Kloppen de leeftijdsinstellingen, want daar hangt vrijwel elke beperking aan. En staat er een uitgavenlimiet of een wachtwoord op aankopen, want de valuta in het spel is precies waar het onderzoek van de ACM naar dark patterns over gaat.
Praktisch gezien is er nog een vierde punt dat geen instelling is: de meeste ongewenste contacten verlopen niet binnen het spel maar verhuizen naar een andere app. Dat is precies waarom de fora en de contactenlijst in de Australische zaak zo’n grote rol spelen, en dat is ook het gesprek dat je thuis kunt voeren.
De maatregel die het meeste gaat doen
Van de vier Australische eisen is er één die de rest overbodig maakt: contactverzoeken van volwassenen aan kinderen worden beperkt. Alle andere maatregelen bemoeilijken misbruik, deze verwijdert de route.
De kans is groot dat je die verandering hier ook gaat merken zonder dat de ACM iets hoeft te beslissen. Platforms bouwen dit soort ingrepen doorgaans één keer en zetten ze daarna wereldwijd aan, simpelweg omdat twee versies onderhouden duurder is dan één.
Dat is meteen het ongemakkelijke aan deze zaak. De maatregelen die Roblox nu binnen drie maanden invoert, waren al die tijd technisch mogelijk. Er was alleen een toezichthouder met een handtekening voor nodig.