Sony laat Physint gaan, de spionagegame van Hideo Kojima die twee jaar geleden werd aangekondigd. Volgens Bloomberg-journalist Jason Schreier spelen drie dingen mee: gemiste deadlines, een budget dat dreigde te worden overschreden en het feit dat de game niet exclusief op de PlayStation zou blijven. Sony zelf gaf vorige week geen reden bij het schrappen van de uitgeefovereenkomst. Microsoft heeft die nu overgenomen en geeft Physint uit voor pc en XBOX; of er ook een PlayStation-versie komt, is onbekend. Volgens dezelfde bronnen vielen Death Stranding en Death Stranding 2 commercieel tegen bij Sony.
Twee van de drie redenen kennen we al uit 2015
Wie het vertrek van Kojima bij Konami heeft gevolgd, leest deze opsomming met een gevoel van herhaling. Ook toen ging het over een budget dat uit de hand liep en over een game die maar niet af kwam.
Het budget van Metal Gear Solid V was in april 2015 al voorbij de tachtig miljoen dollar, en Kojima raakte volgens die berichtgeving uit de gratie doordat de game werd uitgesteld. Daar kwam bij dat de toenmalige leiding van Konami geen zin meer had in dure consolegames met, in hun woorden, afnemend rendement; het bedrijf zette in op mobiele spellen die een fractie kostten. Elf jaar later staat bij een andere uitgever precies dezelfde combinatie in het rijtje.
De derde reden is wel nieuw
Waar het verhaal uiteenloopt, is bij het derde punt, en dat zegt meer over de markt dan over Kojima. Konami wilde weg van grote consoleproducties; Sony wil ze juist, maar dan wel alleen op de eigen console.
Dat is de kern van de exclusiviteitskwestie. Beide Death Stranding-delen verschenen na verloop van tijd ook elders: het eerste deel kwam op pc en XBOX, het tweede bijna een jaar na de PlayStation-versie op pc. Voor een uitgever die betaalt om een game op zijn platform te krijgen, verdampt daarmee het argument om te betalen. Nu Sony en Microsoft weer nadrukkelijk op exclusieve titels sturen, weegt dat zwaarder dan een paar jaar geleden.
Wat “commercieel teleurstellend” in cijfers betekent
Die formulering blijft vaag en er zijn schattingen die haar invullen. Volgens analist Rhys Elliott van Alinea Analytics ging Death Stranding 2 ongeveer 2,5 miljoen keer over de toonbank, goed voor zo’n 170 miljoen dollar.
Het eerste deel zou op ongeveer vijf miljoen exemplaren en 243 miljoen dollar staan. Het vervolg verkocht dus ruwweg de helft van het origineel. Veelzeggender is het verloop: van de PlayStation-versie ging in de eerste twee maanden rond een miljoen exemplaren weg, waarna het in augustus 2025 terugviel tot onder de dertigduizend per maand. Dat is het patroon van een game die zijn publiek meteen bereikt en daarna niemand meer.
Dat is geen ramp, maar wel een probleem
Hier hoort nuance bij, want tweeënhalf miljoen verkochte spellen is op zichzelf geen mislukking. Het probleem zit in de verhouding tot wat zo’n productie kost.
Bij een game van dit kaliber gaat het al snel om een bedrag met acht cijfers aan ontwikkeling, plus marketing die daar vaak nog eens bovenop komt. Van elke verkochte game gaat bovendien een deel naar de winkel of het platform. Bij 170 miljoen dollar aan omzet blijft er dan weinig over om een volgende productie mee te financieren, en dat is precies de rekensom die een uitgever maakt voordat hij aan het volgende project begint.
Kojima zat al aan tafel bij Microsoft
Dat Physint bij Xbox terechtkomt, is minder verrassend dan het lijkt. Kojima Productions en Xbox Game Studios kondigden in december 2023 al samen de game OD aan.
Die samenwerking loopt nog steeds, en Microsoft heeft de banden met de studio sindsdien verstevigd. Er was dus geen koude start nodig: er lag een relatie en er lag infrastructuur. Wat het voor Microsoft aantrekkelijk maakt, is dat het bedrijf op dit moment minder eigen grote namen heeft dan Sony en juist die wil. Wat het riskant maakt, is dat het dezelfde drie problemen overneemt die Sony ertoe brachten af te haken.
Waar Kojima onbetwist goed in is
Bij dit soort berichten dreigt het werk zelf uit beeld te raken, en dat zou onterecht zijn. De reputatie van Kojima is gebouwd op verhalen vertellen in een medium dat dat lang niet kon.
Dat begon al ver voor Metal Gear Solid. Snatcher uit 1988 op de MSX is een van de eerste games waarin het verhaal de reden was om te spelen, en bij de RPG-bewerking SD Snatcher uit 1990 staat Kojima gecrediteerd voor het scenario, samen met Yoshihiko Ōta. De MSX versie van de game is ook de eerste keer waarin Hideo de naam Metal Gear gebruikt. Toen nog voor een soort smartwatch. Wij testten in 2012 nog de 3DS-versie van Metal Gear Solid: Snake Eater, en dat is nog steeds een van de best geschreven verhalen uit die reeks.
En waar de kritiek vandaan komt
De discussie over zijn recente werk gaat niet over de verhalen maar over wat je ertussendoor doet. Death Stranding vraagt van de speler dat hij pakketten door een leeg landschap draagt, en dat is een spelidee waar mensen zich hard over verdelen.
Wij bespraken het spel destijds in onze review van Death Stranding. Wat er bij het vervolg is gebeurd, is dat dezelfde formule voor een tweede keer werd voorgelegd aan een publiek dat al wist wat het kreeg, en dat vertaalt zich direct in die halvering. Dat Physint weer een spionagegame moest worden, oftewel een terugkeer naar het genre waarin hij groot werd, is in dat licht geen toeval.
Wat spelers hiervan merken
Praktisch is er voorlopig weinig zekerheid. Er is geen verschijningsdatum, er is geen duidelijkheid of er ooit een PlayStation-versie komt, en een game die van uitgever wisselt tijdens de ontwikkeling wordt zelden sneller af.
Wel is er een patroon waar je iets aan hebt: Kojima’s recente games kwamen uiteindelijk allemaal ook op pc, ongeacht met wie hij begon. De kans dat Physint op termijn breder verschijnt dan nu wordt aangekondigd, is dus reëel. Wie op dit moment een console koopt met dit spel in gedachten, koopt hem te vroeg.
Van SD Snatcher is overigens ooit een Engelstalige uitvoering geweest. Dat was een bootleg, gemaakt door een paar jongens uit Friesland. De game was drie diskettes groot. Dat was uniek voor die tijd. Officieel heeft Konami het spel alleen in het Japans uitgebracht. Op consoles verscheen hij wel in het Engels, maar was de game verre van verteerbaar door de matige hardware in die tijd. Wie dit weekend een goed verhaal wilt lezen, worstelt zich lekker door deze Walkthrough van die game.
