Bezit je een game eigenlijk wel als je hem koopt? Die vraag is actueel door Sony. In een rechtszaak in Californië stelt het bedrijf dat “redelijke consumenten” weten dat ze een digitale game niet bezitten, maar alleen een licentie kopen. Dat schrijft Push Square. Daarnaast stopt Sony vanaf januari 2028 met discs voor nieuwe PlayStation-games. Toch is het idee dat een gekochte game niet eeuwig werkt helemaal niet nieuw. Capcom bouwde al in 1993 een batterij in zijn arcadegames, die het spel na een aantal jaren onbruikbaar maakte.
Het ging om het CP System II, of CPS-2, het arcadesysteem waarop onder meer Super Street Fighter II, Street Fighter Alpha en Marvel vs. Capcom draaiden. Op elke spelprintplaat zat een stukje geheugen met de sleutels om de versleutelde spelcode te kunnen lezen. Dat geheugen bleef alleen bewaard zolang een kleine batterij op de printplaat stroom leverde. Raakte die batterij leeg, dan waren de sleutels voorgoed weg en startte het spel niet meer. Volgens Wikipedia overkwam dat ook eigenaren die hun spel gewoon legaal hadden gekocht, tenzij ze Capcom betaalden om de printplaat te laten herstellen. Verzamelaars noemen het dan ook de zelfmoordbatterij.
Bedoeld tegen namaak
Capcom deed dat niet om spelers dwars te zitten, maar om namaak tegen te gaan. Het eerste CP System werd op grote schaal gekopieerd. Spelhallen kochten dan goedkope nagemaakte printplaten in plaats van het origineel. Met de versleuteling werd dat veel lastiger. Ook Sega gebruikte voor een aantal arcadesystemen een vergelijkbare beveiliging met een batterij. In 2001 wist een groep hackers de versleuteling van de CPS-2 te kraken, waardoor de games ook via emulatie bewaard konden worden. Sinds 2016 is er een methode om een ‘dode’ printplaat weer tot leven te wekken zonder de hardware aan te passen.
Er is wel een belangrijk verschil met de discussie van nu. De CPS-2 werd niet aan gewone gamers verkocht, maar aan exploitanten van speelhallen. Thuisconsoles hadden ook cartridges met een batterij, bijvoorbeeld voor Pokémon of The Legend of Zelda. Is die leeg, dan ben je je opgeslagen voortgang kwijt, maar het spel zelf blijft werken. Bij een digitale game hangt het er juist van af of de winkel en de servers blijven bestaan. Sony sluit bijvoorbeeld de PlayStation Store op de PS3 en de PS Vita, en zet de online diensten van de PS3 in juli 2027 helemaal uit.
Waar je rekening mee moet houden: in de Verenigde Staten heeft een politicus een wetsvoorstel ingediend, de Power to the Players Act, dat spelers meer zeggenschap over hun gekochte games moet geven. Dat is nog geen wet. Wil je een game zeker blijven spelen, dan is een fysieke versie vooralsnog de veiligste keuze, al hebben ook veel discs tegenwoordig een download of een internetverbinding nodig. Kijk daarom voor je koopt of het hele spel op de disc staat.
