We kunnen inmiddels wel stellen dat het open-ear concept met de clip-formfactor, aardig ingeburgerd is. Recent kwam Sony met een eigen interpretatie in de vorm van hun LinkBuds Clip. Het is duidelijk dat de elektronica gigant met een flinke audio-heritage voor een andere insteek gaat en de vrij hoge adviesprijs wekt verwachtingen, dus we waren zeer benieuwd.
Sony’s eerste? Toch niet
We hebben inmiddels flink wat open-ears getest hier op GadgetGear en waren er al meteen bij toen de eerste opties op de internationale markten gepusht werden. Je zou kunnen beargumenteren dat als het gaat om niet-internationale markten, Sony betrokken was bij het allereerste model ooit dat gemaakt werd door Ambie. Deze kleine fabrikant begon immers als een joint-venture waar Sony bij betrokken was en hun clip-stijl in-ear was voor een deel gebaseerd op Sony-technologie.
Verder is het zo dat hoewel Sony met dit clipconcept vrij laat gekomen is, ze wel degelijk een van de eersten op de internationale markt een TWS open-ear in-ear pushten met het eerste LinkBuds-model; een in-ear met een open-ear concept in de vorm van een innovatieve donut-driver.
Verschillende media (waaronder wij) kregen hierdoor zelfs het idee dat ‘LinkBuds’ een modelnaam was die Sony voor hun open-ears wilde gebruiken. Dit bleek achteraf niet zo te zijn, en Sony bleef dus de mensen die al jaren kritiek hebben op de (on-) duidelijkheid van hun audiogerelateerde modelbenamingen recht in het gezicht uitlachen.
.
Uitpakken
De LinkBuds Clip komt verpakt zonder accessoires. Positief, aangezien iedereen wel USB-C-kabels heeft liggen en de korte kabeltjes die je normaal gesproken meegeleverd krijgt ongebruikt blijven. E-waste is een legitiem probleem en het stoppen van het meeleveren van feitelijk waardeloze accessoires is een makkelijk beginpunt dat gelukkig steeds meer fabrikanten ook inzien. Al helpt het financiële motief in deze natuurlijk ook.
Sony laat echter ook al jaren zien dat ze met milieuvriendelijke verpakkingen een bijdrage willen leveren. De volledige verpakking bestaat uit karton en papier. Wel hebben we vragen over de esthetische wikkel die Sony toepast, en hoe milieubewust de processen zijn geweest om het perfecte wit en de mooie render van de headset te realiseren.
.
Ontwerp
Sony koos voor het ontwerp van de LinkBuds Clip duidelijk voor een eigen weg. Zo is de brug óp de twee elementen geplaatst. Ook is het de eerste clip-open-ear die we reviewen waarbij links en rechts niet uitwisselbaar zijn en de orientate zicht dus niet automatisch aanpast als je ze omgekeerd in doet. En hoewel LinkBuds de Sony-serie is die wat kleiner en lichter moet zijn, was het Japanse merk niet bang het model wat meer bulk mee te geven, waardoor deze eigenlijk versus andere clip-modellen die we hebben getest, het grootst is.
De earbuds hebben de IPX4 classificatie meegekregen wat moet betekenen dat ze spatwaterdicht zijn (getest middels besproeiing met 10 liter water per minuut uit alle richtingen voor 10 minuten lang); zweet en regen zouden geen probleem moeten zijn.
De stevige grip die het model uitoefent op je oren is duidelijk sterker dan andere modellen. Daarmee geeft het een gevoel van zekerheid terwijl we niet zouden zeggen dat dat de grip oncomfortabel aanvoelt. Sterker nog, uw reviewer vindt de LinkBuds Clip eigenlijk gewoon heel lekker zitten. Nu scoren alle clip-modellen wel goed op dit punt, maar de LinkBuds Clip biedt hiernaast de zekerheid van een stevige grip.
Wel moet gezegd worden dat anders dan bij alternatieven, je altijd blijft merken de LinkBuds Clip in te hebben; iets waar niet iedereen die we de headset hebben laten dragen even positief over was. Gevoel en oren zijn natuurlijk persoonlijk, dus wat voor uw reviewer (die meermaals een hele werkdag doorgemaakt heeft met de Sony’s in) werkte, hoeft niet voor iedereen het geval te zijn.
We kregen van Sony het lavendel-model toegestuurd, maar de Clip is ook in drie andere kleurvarianten te krijgen, te weten zwart, groen en greige.
De case is van eenzelfde concept als die we nu in enkele modellen in deze serie kennen. Glossy afgewerkt, vierkant en een beetje kubus-vormig. Het ziet er prima uit en voelt ook zo aan. Door de matige demping van de klep klinkt het sluiten wat hol en goedkoop wat in het geval van de Linkbuds Clip wat erger is dan bijvoorbeeld de LinkBuds Fit.
We denken dat bij het wegsteken in een gemiddelde broekzak niemand echt problemen zal hebben, maar tegelijkertijd lijkt Sony wel meer voor design dan praktisch gebruik te hebben gekozen. Het pebble-concept waar de meesten voor kiezen (inclusief Sony voor de WF-serie in verschillende prijsklassen) is wat groter qua oppervlak, maar ook platter.
Nu zal in de praktijk het zelden voor komen dat een LinkBuds-case niet past en een normale pebble-vormige case wél. Wel is het natuurlijk zo dat een hogere case meer uitsteekt. Verder hadden we graag wat meer features gezien in de case voor een headset in deze prijsklasse. De extra batterijduur is slechts gemiddeld, extra connectiviteitsfeatures zijn er niet en draadloos laden wordt niet ondersteund.
.
Geluid
Aangezien open ontwerpen moeten meer lucht moeten verplaatsen om overtuigend te klinken wil je een zo groot mogelijke driver hebben. Met een 10 mm driver is Sony voor een aanzienlijke optie gegaan.
Het geluidsbeeld is ruimtelijk en luchtig. In het laag zit verrassend veel detail; in Michael Jackson’s “Who Is It” hoor je de baslijn inclusief de kenmerkende brom duidelijk terug. Echt diep gaat het echter niet. Subbas is vrijwel afwezig en fysieke impact blijft beperkt: kickdrums klinken strak, maar zonder voelbare druk. In “Billie Jean” wordt de baslijn netjes neergezet, maar het gewicht ontbreekt. Dat is niet ongebruikelijk voor open-ear-inears overigens. Hetzelfde geldt voor het feit dat in rumoerigere omgevingen de body verder afneemt en fijne details sneller naar de achtergrond verdwijnen.
Het middengebied is verzorgd. Vocals en instrumenten komen helder en natuurlijk door. Het hoog heeft een lichte nadruk, wat helpt bij de detailweergave in mid en treble. Vrouwelijke vocalen, snares en hi-hats krijgen daardoor extra sprankeling. Bij sommige tracks kunnen tonen in de hogere delen van het bereik op hogere volumes wel wat scherp worden.
Voor podcasts werkt de open presentatie juist in het voordeel: stemmen klinken vrij en ongeforceerd. Ook akoestische muziek en vocalgerichte pop liggen deze clips goed.
De Sound Leakage Reduction-modus past de tonaliteit aan om geluidslekkage te beperken. Het hoog wordt getemperd en pieken worden gecomprimeerd, waardoor zang iets dichterbij klinkt en hoge instrumenten minder sprankelen. Het totaalbeeld wordt compacter. Handig wanneer je je omgeving niet wilt storen, maar het beperkt de geluidskwaliteit dus wel.
Met de Voice Enhancement-modus verschuift de focus naar spraak. Het middengebied rond stemmen wordt benadrukt, terwijl het laag wat wordt teruggeschroefd. Podcasts, nieuws en telefoongesprekken worden daardoor duidelijker, terwijl muziek in zijn algemeenheid natuurlijk warmte inlevert. De spraakkwaliteit profiteert merkbaar van deze tuning. Het onderstreept dat Sony met deze microfoontechniek potentie heeft voor serieuze teleconference-oplossingen, zeker als er ooit headsets met een losse dongle komen die op Windows volwaardig draadloos stereo in beide richtingen ondersteunen.
Microfoon
De microfoon presteert zeer matig voor de prijsklasse. Stemgeluid heeft een onnatuurlijke klank en mist detail. De klank van de lastiger te verwerken letters ‘v’, ‘s’ en vooral de ‘p’ is duidelijk niet zoals je dit wil hebben. De isolatie van de omgevingsruis werkt best aardig, al merk je zeker bij de kantoorgeluiden dat de processing de voice-audio flink beïnvloedt.
Uw reviewer heeft de microfoon ook getest bij het inzenden van een vraag bij een podcast, die gebruik maakt van WhatsApp, en met de processing van WhatsApp eroverheen, bleef een onverstaanbare brol over.
.
Batterij
Sony specificeert voor de LinkBuds Clip een accuduur van maximaal 9 uur luistertijd, aangevuld met nog eens circa 15 tot 28 uur via de oplaadcase (afhankelijk van het gebruik). Voor bellen wordt een spreektijd van ongeveer 4 uur opgegeven, terwijl de standby-tijd rond de 15 uur ligt.
In de praktijk komen die cijfers behoorlijk in de buurt van de werkelijkheid. Bij een volume tussen de 40 en 50 procent haalden wij net iets meer dan 36 uur totale luistertijd, tegenover de geclaimde 37 uur. Dat is netjes, maar niet bepaald onderscheidend.
Snelladen werkt daarentegen overtuigend: na slechts drie minuten opladen kun je alweer rekenen op ongeveer een uur afspeeltijd. Draadloos opladen ontbreekt echter, en dat voelt op dit prijsniveau als een gemiste kans, zeker omdat meerdere van de eerder modellen binnen de LinkBuds-serie dit wél boden.
.
Connectiviteit
De LinkBuds Clip maken gebruik van Bluetooth 5.3 en ondersteunen multipoint. In de praktijk werkt dat precies zoals je hoopt, inclusief de mogelijkheid tot force connect. Audio schakelt soepel over tussen apparaten en wil je een derde device gebruiken, dan kun je, mits deze al een keer gekoppeld was, de verbinding eenvoudig overnemen.
Over het bereik hebben we weinig te klagen. Op onze testlocatie halen de oordopjes zonder moeite de maximale afstand die we daar kunnen testen. Wel lijken de LinkBuds Clip iets gevoeliger voor storingsbronnen dan sommige concurrenten, al is dat nergens zo storend dat we de verbinding als problematisch zouden bestempelen.
Op Windows is de latency hoog genoeg om de oordopjes ongeschikt te maken voor games waarbij timing en hand-oogcoördinatie cruciaal zijn. Een RTS zal nog prima speelbaar zijn, maar voor bijvoorbeeld fighters of platformers is de lag gewoon te hoog. Op ons Android-testtoestel is de lag iets minder en meten we een vertraging van ongeveer 300 ms. Zeker omdat Sony met de LinkBuds S eerder liet zien dat de latency echt beter kan (die was gaming-grade, inclusief voor zaken als platformers en casual spelen van fighters) is het jammer dat latere opties veel minder presteerden in dit opzicht.
Voor video is de situatie gelukkig minder problematisch. Zolang je gebruikmaakt van een oplossing die de vertraging compenseert, zoals op je PC YouTube in de browser of de Windows Media Player en op je telefoon de Youtube app of MX Player, blijft beeld en geluid netjes synchroon. Met mediaspelers zonder compensatie zoals VLC zal je de vertraging daarentegen duidelijk merken.
Wat betreft features laat Sony hier kansen liggen. Ondersteuning voor auracast ontbreekt, en ook Bluetooth LE Audio en de LC3-codec zijn niet aanwezig. Dat is teleurstellend binnen deze prijsklasse, zeker omdat bepaalde alternatieven, waaronder zelfs sommige Sony-modellen deze functies wél bieden.
.
App
Sony’s audio-app met de irritant algemene naam ‘Sound Connect’ waarbij je ook aan het logo totaal niet ziet dat het iets met Sony te maken heeft (ja, uw reviewer blijft hierover klagen), zit op zich prima in elkaar.
Alle functies zijn makkelijk te vinden en het is duidelijk waar alle opties voor zijn. Wel hadden we misschien wat meer grafische weergaves verwacht voor bepaalde zaken, wat voor minder ervaren gebruikers handig was geweest. De equalizer biedt verschillende presets, inclusief één custom setting die je baseert op aanpassing van een van de presets (deze wordt automatisch opgeslagen wanneer je een van de presets aanpast) en twee customsettings die je volledig from scratch instelt op basis van de 10-bands-equalizer.
Verder kun je o.a. de multipoint beheren en de bediening en touchgevoeligheid aanpassen. Adaptieve opties als automatische volumeregeling zijn ook aanwezig, al doen we hier ondanks dat Sony hier erg in investeert al jaren niets mee (en uit gesprekken met concullega’s weten we dat we niet de enigen zijn). 360 Reality Audio vinden we ook terug. Verder zien we opties voor notificatievoorlezing, automatische scene-herkenning en snelle koppelingen naar streamingdiensten..
Wat we missen is een optie om het geluid op de oren van de gebruiker aan te passen op basis van het gehoor en/of voorkeur qua tonaliteit.
.
Conclusie
De Sony LinkBuds Clip behoren, ondanks enkele piekproblemen, tot de best klinkende clip-on open-ears die we tot nu toe getest hebben. Ook het comfort is goed voor elkaar, al zal de stevige grip niet voor iedereen even prettig zijn. De batterijduur is degelijk en de microfoonkwaliteit scoort eveneens een voldoende.
Daar staat tegenover dat de LinkBuds Clip, met een minimale prijs van €170 (op het moment van schrijven) en een adviesprijs van €190, binnen hun prijsklasse relatief beperkt zijn qua featureset. Zo ontbreken onder meer draadloos laden en auracast, en is er geen mogelijkheid om het geluid af te stemmen op basis van je gehoor of persoonlijke tonaliteitsvoorkeuren. Opvallend, zeker omdat dergelijke functies binnen de LinkBuds-serie eerder wel beschikbaar waren.
Iets anders wat in de LinkBuds-serie en ander Sony-inears van recentere jaren goed voor elkaar was, was de microfoonkwaliteit, en ook in dit opzicht zien we een flinke teruggang met een zeer tegenvallende microfoonimplementatie.
Het wekt de indruk dat Sony de LinkBuds-serie qua functionaliteit en prestaties heeft uitgekleed, zonder dat daar een lagere prijs tegenover staat. Alles bij elkaar zijn de LinkBuds Clips lastig om zonder voorbehoud aan te raden, zeker gezien de sterke concurrentie in dezelfde en zelfs lagere prijsklasse, die deze features in meerdere gevallen wél bieden.
Het geluid blijft daarmee het belangrijkste verkoopargument van de LinkBuds Clip. En hoewel dat natuurlijk een belangrijke factor is voor een headset, is het verschil met de sterke concurrenten niet groot genoeg om de genoemde tekortkomingen volledig te compenseren. Bovendien geldt dat wie puur op geluidskwaliteit focust, doorgaans niet snel bij een open-ear ontwerp uitkomt.