Een abonnement op ChatGPT of Claude kost $20 tot $200 per maand. Wie die abonnementen intensief gebruikt, krijgt daarvoor veel meer rekenkracht dan hij betaalt. Bedrijven die AI via de achterdeur afrekenen, per gebruikt woord, merken dat juist andersom: daar loopt de rekening snel op. Hoe zit dat? En waarom geven Chinese bedrijven hun modellen vrijwel gratis weg, terwijl trainen en draaien van zo’n model zo duur is?
Abonnement vs. API’s
Er zijn twee manieren om voor AI te betalen. Als consument neem je een abonnement met een vaste prijs per maand en een gebruikslimiet. Ontwikkelaars en bedrijven betalen meestal via de api, per token. Een token is een stukje tekst van ongeveer een paar letters.
Onderzoeksbureau SemiAnalysis zette die twee tegen elkaar af. Het nam alle abonnementen van OpenAI en Anthropic af en liet ze programmeertaken uitvoeren tot de wekelijkse limiet was bereikt. Daarna rekende het uit wat dezelfde hoeveelheid tokens via de api zou kosten. Een volledig benut ChatGPT Pro-abonnement van $200 was zo’n $14.000 aan api-gebruik waard. Bij Claude Max van $200 was dat ongeveer $8.000. Zelfs het abonnement van $20 kwam bij ChatGPT op zo’n $700.
Waar je rekening mee moet houden: de api-prijs is niet wat het de aanbieder kost. SemiAnalysis ging ervan uit dat OpenAI en Anthropic op hun api een brutomarge van 75 procent maken. Een gebruiker die voor $8.000 aan tokens verbruikt, kost dan rond de $2.000 aan rekenkracht. Nog steeds tien keer meer dan hij betaalt, maar minder dramatisch dan de kop doet vermoeden. Bovendien gebruikt bijna niemand zijn abonnement tot het uiterste. Volgens SemiAnalysis begint OpenAI pas verlies te maken op het duurste Pro-abonnement als een gebruiker meer dan 5,7 procent van zijn maximale gebruik benut.
Dat de grootverbruikers worden gesubsidieerd, is wel duidelijk. OpenAI draaide de kraan deze week al een stukje dicht: nieuwe abonnees van Pro 200 krijgen minder gebruik voor hetzelfde geld, en er kwam een duurder abonnement van $500 bij.
Bedrijven betalen de volle mep
Voor bedrijven die AI via de api gebruiken, werkt het andersom. Uber gaf eind 2025 zo’n 5.000 programmeurs toegang tot Claude Code van Anthropic, en moedigde ze aan het zoveel mogelijk te gebruiken. Teams werden zelfs op leaderboards gerangschikt naar hun AI-gebruik. In april 2026 was het AI-budget voor het hele jaar al op, na vier maanden. De kosten per programmeur liepen volgens berichtgeving op tot 500 tot 2.000 dollar per maand.
De opbrengst was minder duidelijk. Rond de 70 procent van de nieuwe code kwam van AI. Maar operationeel directeur Andrew Macdonald zei dat het lastig is om een lijn te trekken van die cijfers naar meer nuttige functies voor klanten. Uber zet nu volgens TechCrunch een maximum van 1.500 dollar per medewerker per maand per programmeertool.
Microsoft verdient eraan, maar geeft nog veel meer uit
Microsoft is het bedrijf dat het verst is met verdienen aan AI. Over het boekjaar dat eind juni afliep, meldde het dat Microsoft 365 Copilot meer dan 30 miljoen betalende gebruikers heeft. Drie maanden eerder waren dat er nog 20 miljoen. In april meldde Microsoft dat zijn AI-activiteiten goed waren voor ruim 37 miljard dollar omzet op jaarbasis, 123 procent meer dan een jaar eerder.
Dat is veel geld, maar de uitgaven groeien harder. In het laatste kwartaal investeerde Microsoft 41 miljard dollar in onder meer datacenters en chips, ruim 70 procent meer dan een jaar eerder. Over het hele komende boekjaar verwacht het rond de 175 miljard dollar uit te geven. Microsoft gaf eerder dit jaar ook toe dat de brutomarge daalde, onder meer door het toegenomen gebruik van GitHub Copilot, de programmeerhulp. Ook bij Microsoft kost intensief gebruik dus geld. En met 30 miljoen gebruikers heeft nog maar zo’n 6,5 procent van de zakelijke Microsoft 365-gebruikers een Copilot-licentie, schat een adviesbureau.
Apple laat anderen de rekening betalen
Apple kiest een andere route. Het bouwt geen eigen chatbot op de schaal van ChatGPT. Zijn eigen modellen zijn volgens Apple mede getraind met hulp van Gemini van Google. Volgens Bloomberg kun je met iOS 27 bovendien zelf kiezen welke AI er achter Siri en de schrijfhulp van Apple zit: ChatGPT, Gemini of Claude. Je installeert de app van zo’n aanbieder en koppelt die aan Siri.
Dat lijkt een gebruikersvriendelijke keuze, en dat is het ook. Maar het is ook een slimme rekensom. Als jij Claude of Gemini achter Siri zet, betalen Anthropic of Google de rekenkracht voor jouw vragen, niet Apple. Na wat Uber en Microsoft laten zien, valt te begrijpen waarom Apple die kosten liever bij anderen legt. Apple verdient aan de iPhone, niet aan elke vraag die je stelt.
Waarom China het weggeeft
Chinese AI-bedrijven als DeepSeek, Alibaba en Moonshot doen iets wat Amerikaanse bedrijven niet doen: ze stellen hun beste modellen gratis beschikbaar als download. Iedereen kan zo’n model op een eigen server draaien en aanpassen. Volgens MIT Technology Review winnen ze daarmee ontwikkelaars voor zich. Het trainen is ook voor hen niet gratis: een topmodel trainen kost in 2026 naar schatting rond de 200 miljoen dollar.
Er zijn een paar redenen waarom dat toch loont. De eerste is noodzaak. Door Amerikaanse exportbeperkingen hebben Chinese bedrijven minder toegang tot de beste chips. Ze hebben niet genoeg rekencapaciteit om de hele wereld zelf te bedienen. Geef je het model weg, dan betalen anderen de rekenkracht om het te draaien, schrijft denktank CSIS.
De tweede reden is dat het gratis model een lokkertje is. Alibaba geeft zijn Qwen-modellen weg, maar verdient aan de cloudservers waarop bedrijven ze draaien. Een analist noemt de miljard downloads van Qwen daarom een marketingkostenpost voor Alibaba Cloud. Bij platform Vercel ging volgens dezelfde analyse 17 procent van het tokengebruik naar DeepSeek, terwijl DeepSeek maar ongeveer 1 procent van de omzet binnenhaalde.
De derde reden is strategisch. Gratis modellen zetten het verdienmodel van Amerikaanse AI-bedrijven onder druk. Waarom 200 dollar per maand betalen als een goed genoeg alternatief gratis is? Ook de Chinese overheid moedigt open modellen aan: president Xi riep landen deze zomer op de kans van opensource-AI te grijpen.
Wat betekent dit voor jou?
De huidige prijzen van AI-abonnementen zijn geen vaste waarde. Wie intensief gebruikmaakt van een abonnement, krijgt nu veel meer dan hij betaalt. Dat houden de aanbieders niet eindeloos vol, en OpenAI laat al zien dat de limieten omlaag kunnen. Voor bedrijven geldt het omgekeerde: AI via de api is duur, en het gebruik groeit sneller dan begrotingen voorspellen. Wie AI in zijn bedrijf inzet, doet er goed aan vooraf een maximum per gebruiker in te stellen. Uber leerde dat op de harde manier.
