De prijs van zonnepanelen is sinds 2000 ingestort. Waar een paneel destijds vijf tot zes dollar per watt kostte, gaat het nu om ongeveer twaalf dollarcent per watt, volgens cijfers van Dave Jones, medeoprichter van onderzoeksbureau Ember, aangehaald door TechSpot. Die daling komt door schaalvergroting, technische verbeteringen en vooral door de Chinese productie, die volgens Wood Mackenzie inmiddels op zo’n 1,36 terawatt aan jaarcapaciteit zit. Het Energy Institute meldt dat de wereldwijde opwekking van zonnestroom in 2025 met 30% groeide en goed was voor 71% van de toename in hernieuwbare energie. Tegelijk stellen die goedkope panelen elektriciteitsnetten voor problemen waar ze niet op zijn ontworpen.
Die daling van 46 keer zie je niet op je offerte
Reken de twee getallen op elkaar om en de omvang wordt duidelijk: van $5,50 naar $0,12 per watt is een daling met een factor 46. Voor een Nederlandse koper is de logische vraag waarom een installatie dan nog steeds duizenden euro’s kost.
Neem een gangbaar paneel van 435 wattpiek. Tegen twaalf dollarcent per watt is het kale paneel $52,20 waard, omgerekend ongeveer €45. Tien van die panelen kosten dus zo’n €452 aan materiaal. De Consumentenbond komt voor tien van diezelfde panelen op een schuin dak uit op ongeveer €4.100 inclusief installatie. Het paneel zelf is daarmee ongeveer 11% van wat je betaalt. Elke verdere halvering van de paneelprijs scheelt je op die offerte dus nog geen €25 per paneel, en dat verklaart waarom systemen in Nederland al jaren rond de één euro per wattpiek blijven hangen.
Waar het geld in een Nederlandse installatie wel zit
De overige 89% bestaat uit posten die niet in China worden gemaakt en die niet goedkoper worden. Het gaat om de omvormer, het montagesysteem, de bekabeling, de steiger of hoogwerker en vooral om de uren van de monteurs.
Die uren zijn de afgelopen tien jaar duurder geworden in plaats van goedkoper, en een dak wordt niet sneller door een beter paneel. Daar komt bij dat het aantal panelen op een gemiddeld dak in Nederland wordt begrensd door de ruimte en niet door het budget. Wat de prijsdaling in de praktijk heeft opgeleverd, is dan ook niet een veel goedkopere installatie maar een krachtiger installatie voor hetzelfde geld: dezelfde tien panelen leveren nu 4.350 wattpiek waar dat tien jaar geleden ongeveer de helft was. De vuistregel is dat je jaaropbrengst in kilowattuur ongeveer gelijk is aan je vermogen in wattpiek maal 0,85, dus die tien panelen leveren zo’n 3.700 kWh per jaar.
Nederland is het land waar dit probleem het scherpst is
Het bronartikel beschrijft het netprobleem in algemene termen, en er is geen land waar het concreter is dan hier. Nederland heeft van alle Europese landen de meeste zonnepanelen per inwoner en loopt daarin uit op Duitsland.
Dat betekent dat er op een zonnige zondag in mei op wijkniveau meer stroom het net in gaat dan eruit wordt gehaald. De spanning in de straat loopt dan op, en omvormers schakelen zichzelf uit om binnen de norm te blijven; je panelen liggen dan stil terwijl de zon schijnt. Op de groothandelsmarkt gebeurt iets vergelijkbaars: het aantal uren met negatieve stroomprijzen bereikte in Nederland en België een record, met een toename van 75%. Stroom die niemand op dat moment kan gebruiken, is minder dan niets waard.
Over ruim drie maanden verandert de rekensom hier
Voor Nederlandse huishoudens komt de aanpassing waar het bronartikel op zinspeelt eerder dan elders. Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling, waarmee je opgewekte stroom nu nog tegen je verbruik mag wegstrepen.
Vanaf dat moment krijg je een vergoeding voor wat je teruglevert, en die moet tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen; de Autoriteit Consument en Markt ziet daarop toe. Praktisch betekent het dat een kilowattuur die je zelf gebruikt vanaf januari ongeveer twee keer zoveel waard is als een kilowattuur die je teruglevert. De vraag verschuift daarmee van hoeveel je opwekt naar wanneer je het verbruikt. Dat is precies de verschuiving die het bronartikel wereldwijd beschrijft, alleen staat hier een datum op.
Waarom een thuisaccu nu pas gaat rekenen
Onder de oude regeling was een thuisaccu in Nederland financieel vrijwel nooit verstandig, en dat komt door hoe saldering werkte. Het net fungeerde in feite als een gratis accu met een jaarlijkse afrekening, en daar kan geen apparaat tegenop.
Zodra dat wegvalt, ontstaat er wel een verschil om te overbruggen: het verschil tussen wat je voor teruglevering krijgt en wat je voor afname betaalt. Hoe groot dat verschil precies wordt, hangt af van je contract en van de terugleverkosten die leveranciers rekenen, en dat weten we pas als de tarieven voor 2027 bekend zijn. Reken dus niet nu al een terugverdientijd uit op basis van aannames; wacht tot de tarieven er staan. Wij schreven eerder over de conclusie van de Consumentenbond dat een thuisbatterij voor de meeste mensen niet rendabel is, en dat oordeel dateert van vóór deze wijziging.
Het net is de flessenhals, en dat is hier geen theorie
Waar het bronartikel vooruitkijkt naar gemoderniseerde distributienetten, loopt Nederland tegen de grens daarvan aan. Bedrijven die een zware aansluiting willen, staan al jaren op wachtlijsten, en sinds 1 juli 2026 geldt die wachtlijst ook voor kleinverbruikers die een nieuwe aansluiting aanvragen.
Dat raakt niet alleen zonnepanelen maar alles wat aan datzelfde net hangt, van snelladers tot warmtepompen. De conclusie van het bronartikel klopt dus: de volgende fase gaat minder over goedkopere panelen en meer over het net eromheen. Voor een Nederlandse lezer is dat geen toekomstbeeld maar de stand van zaken.
Waar je op moet letten als je nu wilt kopen
Vraag bij een offerte niet naar de paneelprijs maar naar de prijs per wattpiek inclusief installatie, want dat is het getal waarmee je kunt vergelijken. Op een schuin dak ligt dat nu rond de één euro; ligt een offerte daar fors boven, dan zit het verschil in de montage en niet in de panelen.
Kijk daarnaast naar je eigen verbruikspatroon in plaats van naar het maximale aantal panelen dat op je dak past, want vanaf januari telt alleen nog wat je zelf gebruikt voor de volle prijs. En laat je niet haasten door de datum van 1 januari: panelen die nu worden geïnstalleerd gaan vijfentwintig jaar mee, en de Rijksoverheid stelt zelf dat ze zich ruim binnen die termijn terugverdienen. De haast zit in het kiezen van een contract, niet in het kopen van panelen.
