Achtergrond: Wat het Mini LED-label je niet vertelt

TCL heeft een toelichting gepubliceerd waarin het bedrijf uitlegt dat het label Mini LED op zichzelf weinig zegt over de beeldkwaliteit. Wat volgens de fabrikant telt is het aantal afzonderlijk aangestuurde dimzones, de opbouw van de achtergrondverlichting en de beeldverwerking die dat allemaal aanstuurt. Het bedrijf haalt er twee cijfers bij: volgens een analyse van IFA en NIQ steeg de omzet van televisies boven de 70 inch in de eerste helft van 2025 met 14%, en volgens Omdia was TCL in 2025 wereldwijd de grootste leverancier van Mini LED-televisies met bijna vier miljoen stuks en een aandeel van 31,1%.

Op het hoofdpunt heeft TCL gelijk, en dat is precies waarom het de moeite waard is om er dieper op in te gaan. Want als het aantal zones zo bepalend is, dan is de vervolgvraag hoe je dat als koper controleert.

Waarom die zones er werkelijk toe doen

Begin bij wat er achter het scherm gebeurt, want daar zit het hele verhaal. Een lcd-scherm maakt zelf geen licht. Achter het paneel zit een lamp die door het scherm heen schijnt, en de vloeibare kristallen laten dat licht per beeldpunt meer of minder door.

Het probleem is dat die kristallen nooit volledig dichtgaan. Een deel van het licht lekt er altijd doorheen, en daarom is zwart op een lcd eigenlijk donkergrijs. De oplossing is de lamp opdelen in vakken die je afzonderlijk kunt dimmen. Staat er een raket in een zwarte lucht, dan brandt alleen het vakje achter die raket.

Mini LED maakt de ledjes in die lamp veel kleiner, waardoor er meer vakken in passen. Meer vakken betekent dat de rand tussen licht en donker preciezer wordt en dat je minder van die lichtwolk om heldere voorwerpen ziet, in het jargon blooming.

Hetzelfde model heeft niet overal evenveel zones

Hier zit de valkuil die in de toelichting ontbreekt en die je aankoop direct raakt. Het aantal zones hangt niet alleen van de serie af maar ook van het formaat dat je koopt.

Neem het topmodel van TCL zelf, de X11L. In de uitvoering van 98 inch zitten 20.736 zones, maar in de versie van 75 inch zijn dat er 11.520. Dat is bijna de helft, onder precies dezelfde modelnaam. Reken je het om naar zones per vierkante centimeter, dan liggen ze dichter bij elkaar, maar het getal dat je in een recensie leest hoort dus bij één specifiek formaat.

Kijk je naar een test, controleer dan altijd welke maat er is gemeten. Dat geldt bij elk merk en niet alleen bij TCL.

Er bestaat geen standaard voor wat een zone is

Dat TCL nadrukkelijk over fysieke dimzones spreekt, is geen toeval. Sommige fabrikanten noemen getallen die deels op software berusten, waarbij de aansturing tussen naburige vakken wordt geïnterpoleerd zodat het er meer lijken dan er zijn.

Tegelijk laat dit zien waar het schuurt. Er is geen norm die vastlegt hoe je een dimzone telt, en Samsung publiceert bij zijn Neo QLED-televisies helemaal geen aantallen. Het getal waarvan TCL terecht zegt dat het belangrijk is, kun je dus niet over merken heen vergelijken. Binnen één merkfamilie zegt het iets, daarbuiten steeds minder.

Wat metingen laten zien als je die zones op scherp zet

Gelukkig hoeft niemand op de fabrikant af te gaan, want dit is te meten. Het Deense FlatpanelsHD testte de X11L van 98 inch met zijn 20.736 zones en noemde het de beste beeldkwaliteit die het tot nu toe op een lcd heeft gezien.

De cijfers zijn indrukwekkend: ongeveer 4.500 nits in een helder vlak bij HDR en 88% dekking van de brede BT.2020-kleurruimte. Tegelijk zag de recensent nog steeds blooming rond sterren in een nachtelijke hemel, en de reactietijd van de beeldpunten blijft achter. Meer zones helpen dus echt, maar ze halen het probleem niet weg.

Het woord dat in de hele uitleg ontbreekt

Er staat in de toelichting van TCL geen enkele keer OLED, en dat is opvallend omdat de hele discussie over zones daar zijn oorsprong heeft. Bij OLED maakt elk beeldpunt zijn eigen licht, dus zo’n scherm heeft in feite evenveel dimzones als beeldpunten. Op een 4K-scherm zijn dat er ruim acht miljoen.

Daarmee is de keuze eigenlijk simpel te maken. Kijk je vooral ’s avonds in een donkere kamer naar films en series, dan wint OLED op zwart, contrast en schaduwdetail. Staat je televisie in een lichte woonkamer, kijk je overdag sport en wil je een groot scherm, dan levert Mini LED meer helderheid voor minder geld per inch. Boven de tachtig inch is OLED bovendien nauwelijks te betalen.

Wat zo’n toestel hier kost

De X11L verscheen in Italië met adviesprijzen die een goede indicatie geven. Daar staat de 75 inch op 3.999,90 euro, de 85 inch op 5.699,90 euro en de 98 inch op 8.999,90 euro.

Reken erop dat de Nederlandse prijzen in dezelfde orde liggen. De C8L en C7L zitten daaronder en de C6L en C6K Pro vormen het instapdeel van de Mini LED-lijn, en juist bij die goedkopere series is het aantal zones het cijfer waar je naar moet vragen.

Kijk ook even naar het energielabel

Bij een televisie die 4.500 nits kan halen, is er nog iets dat de moeite waard is. Sinds 1 maart 2021 draagt elke televisie in de Europese Unie het herschaalde energielabel van A tot G, en dat vermeldt twee waarden: het verbruik bij gewoon beeld en het verbruik bij HDR.

Dat tweede getal ligt bij dit soort schermen fors hoger, want al die helderheid moet ergens vandaan komen. Kijk dus niet alleen naar de klasse voor gewoon beeld. Houd er daarnaast rekening mee dat televisies vaak in een zuinige stand uit de doos komen waardoor het beeld eerst wat vlak oogt; dat is een instelling die je zelf kunt aanpassen.

Wat je in de winkel het beste doet

Specificaties brengen je een eind, maar de laatste stap zet je met je ogen. Neem een donkere scène mee die je goed kent, bijvoorbeeld op een USB-stick, en kijk hoe ondertiteling tegen een zwarte achtergrond oogt. Daar zie je blooming meteen.

Ga daarna een stap opzij staan, want lcd-schermen verliezen contrast als je er schuin op kijkt en dat verschilt per paneeltype. En denk aan de kamer waarin het toestel straks komt: een winkel is veel feller verlicht dan je woonkamer, en dat vertekent je oordeel over helderheid altijd in het voordeel van het felste scherm.