De winnaar van de Dutch Grand Prix krijgt vanmiddag een trofee uit handen van koning Willem-Alexander waarin licht in het keramiek zelf is verwerkt. Ontwerper Anouk Wipprecht maakte hem samen met Royal Delft, dat de trofee met de hand draait en beschildert.
Het licht zit in de Nederlandse leeuw en in het cijfer 1. Royal Delft spreekt over een speciaal ontwikkeld elektroluminescent materiaal dat flexibel genoeg is om in het ontwerp te worden opgenomen, waardoor die twee elementen van binnenuit kunnen oplichten. Dezelfde trofee gaat naar de winnende constructeur.
Een led is ook elektroluminescentie
In de berichtgeving wordt elektroluminescentie tegenover ledverlichting gezet, en dat klopt niet. Een led is een elektroluminescent bouwdeel: er gaat stroom door een halfgeleider en die zendt licht uit.
Wat hier wordt bedoeld is EL-folie, ook wel EL-paneel. Daarin zit een laag fosfor tussen twee elektroden, en die laag gaat gloeien zodra er een wisselend elektrisch veld overheen komt. Het verschil met een led zit dus niet in het principe maar in de vorm: een led is een puntbron die je ergens moet wegwerken, EL-folie is een oppervlak dat overal even fel is en dat je kunt buigen.
Dat is precies waarom het hier past. Een leeuw van een paar centimeter gelijkmatig laten oplichten met losse ledjes lukt niet zonder dat je de puntjes ziet.
Deze folie werkt niet op een knoopcel alleen
Er zit een praktische keerzijde aan, en die verklaart waarom je EL-folie zelden in consumentenproducten tegenkomt. De folie werkt op wisselspanning: de gangbare testconditie is 115 volt bij 400 hertz.
Een batterij levert gelijkspanning van een paar volt. Er moet dus altijd een omvormertje tussen dat die paar volt omzet naar honderd volt wisselspanning, en dat kastje moet ergens in het object passen.
Royal Delft geeft daar geen informatie over vrij. Welk materiaal precies is gebruikt, hoe het wordt aangestuurd en waar de elektronica en de voeding in de trofee zitten, is niet bekendgemaakt.
Vocht is de vijand van dit materiaal
Er is nog een eigenschap die bij een keramische toepassing juist gunstig uitpakt. De fosforlaag in EL-folie veroudert onder invloed van vocht: watermoleculen tasten het materiaal aan en de folie wordt geleidelijk doffer.
Fabrikanten rekenen daarom met een halfwaardetijd van zo’n 3.000 branduren, het punt waarop de helft van de helderheid weg is, en een totale levensduur rond de 8.000 uur. Ingesloten in geglazuurd keramiek zit de folie beter afgeschermd dan in de meeste andere toepassingen.
Voor een trofee die het grootste deel van zijn bestaan in een vitrine doorbrengt, is dat geen beperkende factor. Bij kleding en verlichte panelen, waar EL-folie vaker opduikt, is het dat wel.
Kintsugi over een gebroken Delfts patroon
Visueel wijkt de trofee net zo goed af van wat je van Delfts aardewerk kent. Wipprecht heeft de herkenbare blauwe bloempatronen als scherven over het keramiek verdeeld en die met gouden lijnen aan elkaar verbonden.
Dat verwijst naar kintsugi, de Japanse techniek waarbij gebroken keramiek met zichtbaar goud wordt gerepareerd in plaats van onzichtbaar gelijmd. Volgens Royal Delft staan de doorlopende gouden lijnen voor de herinneringen aan Circuit Zandvoort.
De constructeurstrofee heeft een andere kleurstelling, gebaseerd op het historische Pijnacker-decor: diep rood met Delfts Blauw en goud, als verwijzing naar de Nederlandse vlag.
Opvallend detail: Wipprecht is bekend geworden met 3D-geprinte kleding en draagbare elektronica. Dit is haar eerste werk in traditioneel keramiek, dat met de hand wordt gedraaid en beschilderd.
Don Diablo tekende voor plek twee en drie
De trofeeën voor de nummers twee en drie zijn ontworpen door Don Diablo, de artiestennaam van Don Pepijn Schipper.
Vanaf de voet lopen daar Delfts Blauwe landschappen omhoog met molens, zeilschepen en maritieme elementen, die richting de bovenkant overgaan in zeshoeken. Die vorm keert vaker terug in zijn werk en verwijst naar zijn platform HEXAGON. In het schilderwerk zitten daarnaast chromen details.
Een van de afgebeelde molens heeft voor hem een persoonlijke betekenis: hij groeide in Drenthe naast een windmolen op. Het maritieme thema is een knipoog naar zijn achternaam.
De vierde en laatste serie voor Zandvoort
Royal Delft maakt dit jaar voor de vierde keer de trofeeën voor de Dutch Grand Prix, en het is meteen de laatste keer: dit is de afsluitende Formule 1-race op Zandvoort.
Voor de uitreiking wordt de trofee gepresenteerd in een trofeeënkoffer van Louis Vuitton. Het Franse modehuis is sinds 2025 partner van de Formule 1 en levert die koffers ook bij andere Grands Prix.
De race zelf begint om 15:00 uur. Hoe je die gratis kunt volgen, lees je hier.