Tijdens de CES van dit jaar, klonk het als dé ideale machine om thuis of op kantoor LLM’s op te draaien. Door de enorme 96GB aan RAM. Maar de geheugencrisis gaat door. Ook nu de fabrikant bestellingen voor deze mini PC aanneemt.
De Minisforum M2 Pro-358H is te bestellen voor 1.519 euro, met 1.899 euro als reguliere prijs. Er zit een Intel Core Ultra X7 358H in, een Panther Lake-processor met zestien kernen op Intels 18A-procedé die tot 4,8 GHz gaat, met daarnaast de Arc B390 met twaalf Xe3-kernen. De behuizing meet 195 bij 195 bij 47,5 millimeter, weegt 1,39 kilo en heeft een ingebouwde voeding.
Aan aansluitingen geen gebrek: 10 gigabit ethernet, 2,5 gigabit ethernet, wifi 7, bluetooth 6.0 en drie USB4-poorten van 40 gigabit per seconde. Er zijn drie M.2-sleuven die elk 8 terabyte aankunnen.
Het geheugen is met twee derde teruggebracht
Hier zit het nieuws, en het staat niet in de aankondiging maar in het verschil met wat er eerder is gezegd.
Op de CES in januari beschreef Minisforum de M2 Pro als een machine die tot 96 gigabyte LPDDR5X op 9.600 MT/s zou ondersteunen. In maart herhaalde het bedrijf dat getal nog eens.
Wat er nu te koop is, heeft 32 gigabyte op 7.467 MT/s. Vastgesoldeerd, en 32 gigabyte staat er bovendien bij als het maximum.
Dat is geen kleinere instapoptie maar een verlaagd plafond: twee derde minder geheugen en ruim twintig procent trager, op een machine die je niet kunt uitbreiden omdat het geheugen vastzit.
Dit is de geheugencrisis in één productblad
Waarom dat gebeurt, hoeft weinig raden. Tussen die belofte in januari en deze levering in augustus zijn de geheugenprijzen ontploft.
We schreven deze maand al dat Samsung rekent op een tekort tot zeker in 2028, en Microsoft meldde bij zijn eigen prijsverhoging dat geheugen en opslag ruim tweeënhalf keer duurder zijn geworden.
Wat dit voorbeeld bijzonder maakt, is dat je zelden de voor- en nasituatie van dezelfde fabrikant naast elkaar hebt liggen. Hier wel: dezelfde machine, dezelfde naam, acht maanden ertussen, en een derde van het beloofde geheugen.
Reken erop dat dit vaker gaat gebeuren. Bij een apparaat dat op een beurs wordt getoond en pas veel later verschijnt, is de specificatielijst van de aankondiging vanaf nu een intentie en geen belofte.
Reken die 180 TOPS na
Er staat nog een getal in dit bericht dat om aandacht vraagt, en dat is de rekenkracht voor AI.
Minisforum noemt 122 TOPS voor de grafische kern en 50 voor de losse AI-versneller, en komt daarmee op een platformtotaal van 180. Tel die twee op en je zit op 172; de resterende acht komen kennelijk van de processor zelf.
Belangrijker dan die acht is dat het optellen zelf niet netjes is. Een model draait op één van die eenheden, niet op alle drie tegelijk. Je hebt dus nooit de totale 180 TOPS beschikbaar voor de taak die je uitvoert.
Voor wie hierop koopt, is het getal dat telt, die 50 van de AI-versneller. Dat is de eenheid waar Windows zijn AI-functies op draait, en de drempel die Microsoft daarvoor hanteert ligt op veertig. Met vijftig zit deze machine daar dus boven, en dat is de nuttige conclusie; die 180 is een optelsom voor de verpakking.
Die 24 terabyte klopt, maar niet drie keer even snel
Drie sleuven van elk acht terabyte maakt vierentwintig, en dat is voor een machine van dit formaat opmerkelijk veel. Er zit wel een addertje in de aansluitingen.
Twee sleuven zijn aangesloten via PCIe 4.0 met vier banen (lanes), en de derde via één baan. Dat scheelt een factor vier in snelheid: waar de eerste twee tot zo’n acht gigabyte per seconde kunnen, blijft de derde rond de twee steken.
Voor opslag van bestanden die je zelden aanraakt is dat prima, en voor een schijf waar je actief mee werkt merk je het meteen. Zet je snelste schijf dus in een van de eerste twee sleuven en gebruik de derde als archief.
Waar deze machine echt om draait
Het onderdeel dat deze mini-pc onderscheidt van de tientallen andere op de markt, is de 10 gigabit-netwerkaansluiting.
Dat is in deze categorie zeldzaam en het verandert waar je zo’n apparaat voor inzet. Met drie schijven, vierentwintig terabyte en tien gigabit ethernet is dit geen bureau-pc maar een prima kandidaat voor een thuisserver, een opslagmachine of een videowerkstation dat op het netwerk staat.
Drie USB4-poorten van veertig gigabit versterken dat: daarmee hang je er externe schijven of een dock aan zonder dat de bandbreedte het knelpunt wordt.
Let op waar dit vandaan komt
Een paar praktische zaken voor wie overweegt te bestellen.
De Europese exemplaren vertrekken begin september vanuit Hongkong, de Amerikaanse eind september. Controleer bij een bestelling wie er als verkoper op je factuur staat en of btw en eventuele invoerrechten al zijn verrekend, want dat bepaalt je garantie en je herroepingsrecht.
De prijzen liggen overigens netjes gelijk. 1.439 dollar komt omgerekend en met btw uit rond de 1.507 euro, tegen 1.519 euro hier. Dat is voor de verandering geen Europese opslag.