Razer brengt de Tartarus V2 Pro uit, een toetsenblok dat je met één hand bedient en dat de linkerkant van een toetsenbord vervangt. Er zitten 31 programmeerbare bedieningselementen op, waarvan 24 toetsen met analoge optische schakelaars waarvan je het activeringspunt tussen 0,1 en 4,0 millimeter kunt instellen. Daarnaast is er een duimstick op volledige grootte met TMR-techniek tegen drift, plus drie aparte duimknoppen. Razer meldt dat dit de eerste keer is dat het merk 8.000 Hz HyperPolling, analoge optische schakelaars van de tweede generatie en TMR-sticktechniek in één toetsenbord combineert. In de software passen tot 24 toetsenindelingen in drie profielen, en de polssteun is te verschuiven en te draaien. De adviesprijs is €219,99, met twee jaar garantie.
Wat een toetsenblok als dit eigenlijk doet
Voor wie dit apparaat nooit heeft gezien, is de vorm verwarrend, en de functie is eenvoudiger dan hij oogt. Het vervangt het deel van je toetsenbord waar je linkerhand toch al ligt, dus de toetsen rond WASD, en zet die toetsen op een blok dat naar je hand is gevormd in plaats van naar een rechthoekig raster.
De categorie bestaat al sinds het begin van deze eeuw en komt voort uit de spellen waarin je veel commando’s snel moet kunnen aanroepen: rollenspellen met tientallen vaardigheden en strategiespellen waarin elke seconde telt. Twee andere doelgroepen worden zelden genoemd. De eerste is iedereen met weinig bureauruimte, want dit blok plus een muis neemt aanzienlijk minder plek in dan een volledig toetsenbord. De tweede is wie met één hand speelt, tijdelijk of permanent; voor die groep is dit een van de weinige apparaten die je een volledige bediening geeft.
Achtduizend keer per seconde levert 0,875 milliseconde op
Het getal 8.000 Hz klinkt als een sprong van formaat, en het loont om hem om te rekenen naar tijd. Achtduizend metingen per seconde betekent dat het apparaat elke 0,125 milliseconde doorgeeft wat je doet.
Bij de gebruikelijke 1.000 Hz is dat elke milliseconde. Het verschil is dus 0,875 milliseconde, en dat is de winst waar je op uitkomt. Zet dat naast de tijd die één beeld op een snel scherm in beslag neemt: op 240 Hz duurt een beeld 4,17 milliseconde, dus de winst is ongeveer een vijfde van één beeld. Dat is niet niks voor wie op dat niveau speelt, en het is voor vrijwel iedereen daaronder niet merkbaar. De achtvoudige verhoging in het getal levert dus geen achtvoudige verbetering op, want de eerste stap van 125 Hz naar 1.000 Hz had de grote winst al binnengehaald.
Wat TMR is en waarom het drift tegengaat
De duimstick gebruikt een techniek die dit jaar in meer producten opduikt en die het hardnekkigste probleem van analoge sticks aanpakt. Een klassieke stick werkt met een potentiometer, een weerstandsbaantje waar een contact overheen schuift, en dat baantje slijt.
Als het versleten is, denkt de stick dat je hem beweegt terwijl je hem loslaat, en dat heet drift. Magnetische alternatieven raken elkaar niet aan en hebben dat probleem niet. Bij hall-effect wordt een magnetisch veld gemeten via spanningsverschil; bij TMR, voluit tunnelmagnetoweerstand, wordt de verandering in elektrische weerstand gemeten, wat gevoeliger is voor kleine bewegingen en minder stroom kost. Het is ook duurder, en dat verklaart waarom deze techniek in de duurdere modellen debuteert. Wij schreven deze maand over een controller die hall-effect voor €59,99 aanbiedt, de goedkopere variant van hetzelfde idee.
Een activeringspunt van 0,1 millimeter vraagt gewenning
Het instelbare activeringspunt loopt van 0,1 tot 4,0 millimeter, en dat is een bereik van een factor veertig. Aan de bovenkant druk je een toets vrijwel helemaal in voordat er iets gebeurt; aan de onderkant is een tiende millimeter genoeg.
Die tiende millimeter is ongeveer de dikte van een vel papier. In een spel waarin elke milliseconde telt, is dat winst, maar in de praktijk betekent het ook dat het rusten van je vinger op een toets al een aanslag kan opleveren. De meeste spelers komen ergens in het midden uit en stellen het per toets in: kort voor de toetsen die je snel moet indrukken, langer voor de toetsen die je niet per ongeluk wilt raken. Dat per toets kunnen instellen is bij dit apparaat de werkelijke meerwaarde, meer dan de uiterste waarde in de specificaties.
Wat er zonder de software overblijft
Voor het instellen heb je Razer Synapse nodig, de configuratiesoftware van het merk, en dat is bij dit type apparaat het punt om vooraf te controleren. Volgens Razer passen er tot 24 toetsenindelingen in drie ingebouwde profielen.
Dat “ingebouwde” is belangrijk, want het bepaalt of je apparaat blijft werken zoals je het hebt ingesteld wanneer de software niet draait, bijvoorbeeld op een andere computer of nadat je Synapse hebt verwijderd. Vraag dat expliciet na als je van plan bent het blok tussen meerdere computers te verplaatsen. En bedenk dat functies met namen als Snap Tap en Dual-Keypress Priority, die bepalen welke van twee tegelijk ingedrukte toetsen voorrang krijgt, in sommige competitieve spellen niet zijn toegestaan; dat is een regel van de spelmaker en niet van Razer.
Wat het hier kost
De prijzen in de drie munten liggen dicht bij elkaar, en dat zegt minder dan het lijkt. Razer vraagt $199,99 exclusief lokale verkoopbelasting en €219,99 inclusief 21% btw.
Tegen de referentiekoers van de Europese Centrale Bank van 15 september, 1,1539 dollar per euro, komt de Amerikaanse prijs met btw erbij uit op ongeveer €210. De Europese vraagprijs ligt daar dus een tientje boven, wat binnen de normale marge valt. Ter vergelijking: de vorige Tartarus V2 zonder analoge schakelaars en zonder stick is in Nederland nog voor een fractie daarvan te vinden, dus dit is een flinke stap omhoog in de reeks en geen gewone opvolger.
Waar je op moet letten bij dit apparaat
Controleer of de spellen die je speelt genoeg commando’s hebben om 31 knoppen te rechtvaardigen, want bij een schietspel met een handvol acties kom je met een gewoon toetsenbord even ver. De winst zit bij spellen waarin je nu met toetscombinaties werkt.
Let daarnaast op de polssteun: die is verschuifbaar en draaibaar, en juist bij een apparaat waar je hand uren in dezelfde houding ligt, is dat belangrijker dan welke schakelaar erin zit. En weeg mee dat je met dit blok je rechterhand niet meer bij de cijfertoetsen hebt; wie naast spelen ook veel typt, houdt een volledig toetsenbord erbij nodig en moet dus ruimte voor allebei hebben.
