Samsung kondigde recent hun 990 NVMe-SSD aan. De SSD komt uit in een 1 en 2 TB variant. Wij gingen aan de gang met de kleinere optie waarvoor Samsung iets tragere prestaties opgeeft dan de 2 TB-variant.
Met de 990 richt Samsung zich niet op professionele workstations of enterprise-toepassingen, maar op de brede consumentenmarkt. In de praktijk zou je kunnen zeggen dat de SSD is bedoeld voor bijvoorbeeld het upgraden van de opslag in je persoonlijke notebook of desktop die ingezet wordt voor zaken als voor gaming, dagelijkse productiviteit en lichte tot middelzware contentcreatie, waarbij een combinatie van hoge prestaties, energiezuinigheid en een aantrekkelijke prijs belangrijker is dan maximale duurzaamheid of langdurige schrijfprestaties.
Sleutelpunten:
- Interface: PCIe® 4.0 x4 NVMe™ 2.03
- Vormfactor: M.2 (2280)
- Opslaggeheugen: 9e generatie 3D V-NAND QLC
- Controller: Samsung Piccolo-Q
- Capaciteit: 1 TB
- Sequentiële lees-/schrijfsnelheid: Resp. 7.150 MB/s & 6.450 MB/s
- Random lees-/schrijfsnelheid (QD32) Tot 700K IOPS, 1.100K IOPS
- Slijtage/Terabytes Written (TBW): 400 TB
- Garantie: Drie jaar beperkte garantie
Uitpakken
Waar we normaal gesproken plastic blisterverpakkingen zien voor M.2 SSD’s kiest Samsung voor een volledig papieren verpakking zowel intern als extern. Uiteraard komt dit de recyclebaarheid ten goede. Helaas zien we geen indicaties voor plantaardig inkt. Een punt van verbetering. Voor een gigant als Samsung natuurlijk een veel grotere investering dan voor kleinere merken. Aan de andere kant kan een Samsung waarschijnlijk ook wegkomen met een heel rationele verpakking in plaats van iets dat moet opvallen en een premium uitstraling moet meekrijgen.
Benchmarks
Uw reviewer gebruikt voor het benchmarken van opslag altijd drie applicaties om een degelijk overzicht te krijgen van algemene en specifieke prestaties: CrystalDiskMark richt zich op maximale sequentiële en willekeurige prestaties, ATTO laat zien hoe de SSD zich gedraagt bij verschillende blokgroottes, terwijl HD Tune juist inzicht geeft in de prestaties tijdens langdurige lees- en schrijfacties.
CrystalDiskMark
CrystalDiskMark is een van de meest gebruikte opslagbenchmarks en wordt vaak ingezet om de door de fabrikant opgegeven specificaties te controleren. De Samsung 990 presteert hierin uitstekend.
Bij de standaardtest met een dataset van 4 GB noteert de SSD een sequentiële leessnelheid van 7104,90 MB/s en een schrijfsnelheid van 5487,17 MB/s (SEQ1M Q8T1). Daarmee worden de door Samsung opgegeven prestaties nagenoeg volledig gehaald. Ook bij een lagere queue depth (SEQ1M Q1T1) blijven de prestaties hoog met 3887,39 MB/s lezen en 5306,74 MB/s schrijven, wat laat zien dat de controller ook bij lichtere workloads efficiënt blijft werken.
Voor de willekeurige 4K-prestaties worden 605,20 MB/s lezen en 453,95 MB/s schrijven gemeten bij Q32T1. Bij Q1T1 bedragen de snelheden respectievelijk 71,71 MB/s en 219,01 MB/s, waarden die representatief zijn voor alledaagse werkzaamheden zoals het starten van Windows of het openen van applicaties.
Om te controleren of grotere datasets invloed hebben op de prestaties is dezelfde benchmark uitgevoerd met een testbestand van 16 GB. De verschillen blijken minimaal. De leessnelheid bedraagt 7091,24 MB/s, terwijl de schrijfsnelheid zelfs licht stijgt naar 5612,19 MB/s. Ook de random prestaties blijven vrijwel onveranderd. Dit wijst erop dat de dynamische pseudo-SLC-cache ruim voldoende capaciteit biedt voor workloads van enkele gigabytes en dat de SSD gedurende deze benchmark zijn maximale prestaties probleemloos weet vast te houden.
ATTO Disk Benchmark
ATTO Disk Benchmark laat zien hoe de SSD presteert bij verschillende blokgroottes en geeft daarmee een goed beeld van de efficiëntie van de controller.
Bij de kleinste blokgroottes liggen de overdrachtssnelheden vanzelfsprekend nog relatief laag, maar vanaf ongeveer 8 kB nemen de prestaties snel toe. Rond 64 kB wordt al circa 4,39 GB/s schrijfsnelheid bereikt, terwijl de leessnelheid ongeveer 2,48 GB/s bedraagt.
Vanaf 256 kB bereikt de Samsung 990 vrijwel zijn maximale prestatieniveau. De schrijfsnelheid stabiliseert tussen 5,2 en 5,5 GB/s, terwijl de leessnelheid oploopt tot ongeveer 6,5 GB/s. De hoogste gemeten waarden bedragen 5,45 GB/s schrijven en 6,59 GB/s lezen.
Deze resultaten laten zien dat de controller efficiënt opschaalt naarmate grotere datablocks worden verwerkt. Bij toepassingen zoals het kopiëren van grote bestanden, game-installaties of videobewerking is de maximale doorvoersnelheid daardoor al snel beschikbaar.
HD Tune Pro
HD Tune Pro vormt een waardevolle aanvulling op de andere benchmarks doordat het niet alleen piekprestaties meet, maar ook laat zien hoe de SSD zich gedraagt tijdens langdurige belasting.
De leestest laat een stabiel prestatieverloop zien over de volledige capaciteit van de SSD. De gemiddelde leessnelheid bedraagt 1786,1 MB/s, met een minimum van 1395,0 MB/s en een maximum van 2022,3 MB/s. De access time bedraagt slechts 0,034 ms, terwijl de CPU-belasting beperkt blijft tot 6,3%. Hoewel de absolute snelheden lager liggen dan in CrystalDiskMark, is dat verklaarbaar doordat HD Tune de volledige SSD lineair uitleest en niet profiteert van de kleine testbestanden die in synthetische benchmarks worden gebruikt.
Interessanter zijn de langdurige schrijftests. Tijdens beide metingen begint de Samsung 990 met een constante schrijfsnelheid van ongeveer 2,1 tot 2,2 GB/s. Zodra de dynamische pseudo-SLC-cache verzadigd raakt, schakelt de controller over op direct schrijven naar het onderliggende QLC-geheugen, waardoor de schrijfsnelheid terugvalt tot ongeveer 80 tot 150 MB/s. Dit gedrag is duidelijk zichtbaar in beide grafieken.
Opvallend is dat de twee opeenvolgende schrijftests verschillende gemiddelden laten zien. In de eerste run vindt de overgang naar de native QLC-schrijfsnelheid al plaats rond 300 GB, waardoor de gemiddelde schrijfsnelheid uitkomt op 781,2 MB/s. Tijdens de tweede meting blijft de SSD aanzienlijk langer op maximale snelheid en verschuift dit omslagpunt naar ongeveer 500 GB, waardoor het gemiddelde stijgt naar 1090,5 MB/s.
Dat betekent natuurlijk niet dat de SSD structureel sneller is geworden. Het gedrag is kenmerkend voor SSD’s met een dynamische pseudo-SLC-cache. Factoren zoals de beschikbare vrije NAND-blokken, garbage collection, TRIM en de toestand van de cache kunnen ervoor zorgen dat het omslagpunt tussen opeenvolgende metingen verschilt. De hogere temperatuur tijdens de tweede meting, ongeveer 55°C tegenover 42°C tijdens de eerste, is een logisch gevolg van de langdurige belasting, maar ligt nog ruim onder de temperaturen waarbij thermal throttling normaal gesproken optreedt. De temperatuur is daarom geen waarschijnlijke verklaring voor het verschil in gemiddelde schrijfsnelheid.
Voor dagelijks gebruik zal dit gedrag nauwelijks merkbaar zijn. Alleen wanneer gedurende langere tijd honderden gigabytes onafgebroken worden weggeschreven, raakt de pseudo-SLC-cache uitgeput en vallen de prestaties terug naar de snelheid van het onderliggende QLC-geheugen.
Samsung Magician
Een van de voordelen van het gebruik van een Samsung SSD (werkt niet in combinatie met SSD’s van andere merken) is dat je gebruik kan maken van het beheerprogramma Samsung Magician. Het biedt met een overzichtelijke dashboard een visuele weergave van de gezondheid, temperatuur en het totale aantal geschreven gigabytes van de schijf, waardoor je in één oogopslag weet hoe het medium ervoor staat. Samsung Magician bevat verder ingebouwde tools voor snelle prestatietests, de activatie van geavanceerde functies zoals Over-Provisioning en RAPID-mode en firmware-updates. Er is ook een ingebouwde Data Migration-functionaliteit waarmee je bijvoorbeeld een complete bestaande installatie over naar de nieuwe schijf kan klonen.
Dit is allemaal verpakt in een strak vormgegeven interface die erg toegankelijk werkt en een uitleg bevat voor alle functies waardoor het geschikt is voor beginnende gebruikers die eens in de optimalisatie van hun schijf willen duiken, als meer gevorderde gebruikers.
Conclusie
De combinatie van CrystalDiskMark, ATTO Disk Benchmark en HD Tune Pro geeft een compleet beeld van de Samsung 990 SSD 1TB. CrystalDiskMark bevestigt dat de SSD de door Samsung opgegeven prestaties vrijwel volledig haalt, terwijl ATTO laat zien dat de controller al bij relatief kleine blokgroottes efficiënt opschaalt. HD Tune plaatst deze piekprestaties vervolgens in perspectief door inzicht te geven in het gedrag tijdens langdurige schrijftaken.
Daarbij wordt duidelijk dat de Samsung 990 gebruikmaakt van een dynamische pseudo-SLC-cache om hoge schrijfsnelheden te realiseren. Zodra deze cache volledig is benut, vallen de prestaties terug naar de native snelheid van het onderliggende QLC-geheugen. Dat is geen tekortkoming van deze SSD, maar een eigenschap van vrijwel alle moderne QLC-SSD’s die zijn ontworpen voor de reguliere consumentenmarkt, precies wat de focus is van dit model zoals we dit in de opening al aangaven.
We concluderen dan ook dat binnen dit gebruiksprofiel de SSD overtuigend presteert. De geadverteerde snelheden worden in de praktijk vrijwel volledig gehaald, de controller levert stabiele prestaties en de temperatuur blijft tijdens de benchmarks ruim binnen veilige marges.
Voor gebruikers die regelmatig honderden gigabytes achter elkaar wegschrijven zijn er snellere alternatieven met TLC-geheugen of hogere duurzame schrijfsnelheden. Voor de doelgroep waarvoor deze SSD is ontwikkeld, levert de Samsung 990 echter precies wat hij belooft: hoge prestaties bij alledaagse workloads, een snelle respons en consistente prestaties tijdens normaal gebruik.
Hoewel Samsung 990 een uitstekende consumenten-SSD is die zijn beloften waarmaakt, maakt de prijs-prestatieverhouding op het moment van schrijven het een minder goede optie dan enkele directe alternatieven. De 990 is nét uit en zit dus nog op zijn introductieprijs. Dit betekent dat er SSD’s beschikbaar zijn met TLC-geheugen, eigen DRAM-cache, en een hogere TBW voor dezelfde of een lagere prijs. Wanneer de prijs in de komende weken of maanden daalt (in absolute of relatieve zin, geheugenprijzen liggen erg hoog op het moment) verwachten we dat het een zeer interessante optie zal worden.