Het Nederlandse Firsty geeft mobiele data weg in Noord-Amerika, Europa en Azië. Je installeert een eSIM, kijkt een reclamefilmpje en krijgt 20 MB. Dat klinkt als een cadeautje, maar het is een verdienmodel met scherpe randen. En het internationale bellen zit anders in elkaar dan de marketingpagina doet vermoeden.
Er staan drie verschillende bedrijfsnamen onder deze dienst
Begin bij de vraag met wie je eigenlijk zaken doet, want dat is hier niet één partij. De privacyverklaring wijst Bamboo Connected B.V. aan als verwerkingsverantwoordelijke, gevestigd aan het ‘s-Gravenhekje in Amsterdam en ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 91046106. Dat is een gewone Nederlandse BV.
De algemene voorwaarden noemen echter een andere partij als contractspartner: Firsty B2C Pte. Ltd., gevestigd in de Manulife Tower in Singapore en daar geregistreerd onder nummer 202507463H. En onderaan de site staat een derde naam in de copyrightregel: Firsty Inc. Dat is een Angelsaksische rechtsvorm die wij in Nederland niet kennen en die verder nergens in de voorwaarden of de privacyverklaring terugkomt.
Dat is niet ongebruikelijk bij snelgroeiende techbedrijven, maar het maakt wel uit voor wie je aanspreekt. Voor je privacy zit je bij de Nederlandse BV, en dus bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Voor je contract zit je bij een onderneming in Singapore.
De voorwaarden kiezen wél voor Nederlands recht
Dat Singaporese adres oogt zorgelijker dan het is. In de voorwaarden staat dat Nederlands recht van toepassing is en dat de rechter in Amsterdam bevoegd is. Er staat zelfs uitdrukkelijk bij dat je als consument het recht houdt om te procederen bij de rechter van je eigen woonplaats, met een verwijzing naar de Europese verordening die dat regelt.
Dat is precies zoals het hoort. Ook zonder die bepaling had je die bescherming gehad: onder de Rome I-verordening houdt een consument altijd de dwingende bescherming van zijn eigen woonland, zodra een bedrijf zijn activiteiten op dat land richt. Een Nederlandstalige site met europrijzen valt daar zonder twijfel onder.
Waar je in de praktijk wel tegenaan loopt, is de uitvoering. Een vonnis van een Nederlandse rechter is binnen de Europese Unie eenvoudig ten uitvoer te leggen, maar tegenover een vennootschap in Singapore is dat een heel ander traject. Het recht is er, de incasso is het lastige deel.
Achttien reclamefilmpjes per dag is het plafond
Terug naar het product. De gratis laag heet Firsty Free en werkt met een dagbudget: elk filmpje levert 20 MB op, met een maximum van 360 MB per dag. De snelheid zit vast op 1 Mbps, genoeg voor berichten, e-mail, navigatie en het bestellen van een taxi.
Reken dat om en het plafond wordt zichtbaar. Om die 360 MB vol te maken moet je achttien filmpjes uitzitten, en op 1 Mbps is 360 MB nog geen drie kwartier aan onafgebroken downloaden. Over een maand gerekend zijn dat vijfhonderdveertig reclames voor pakweg 10,8 GB, wat bij Firsty’s eigen tarief van 98 cent per gigabyte ruim tien euro aan data vertegenwoordigt.
Daar zit de spanning in dit model. Advertenties leveren per vertoning een fractie van een cent tot hooguit een paar cent op, dus dat dagplafond en die snelheidsrem zijn geen technische beperkingen maar de rem op de kostenpost.
De gratis laag is de etalage en niet het product
Wat Firsty werkelijk verkoopt staat een niveau hoger. Er is Classic vanaf 98 cent per gigabyte in bundels van een halve tot vijftig gigabyte, en Unlimited vanaf twee euro per dag. Bij die laatste krijg je vijf gigabyte op volle snelheid en daarna 512 kbps, en je kunt hem pauzeren zodra je thuis bent.
De gratis laag doet iets anders dan geld opleveren: hij haalt de drempel weg. Een eSIM installeren voelt voor veel mensen nog eng, en een groot deel van de reizigers weet niet eens dat hun telefoon het kan. Wie het één keer gratis heeft zien werken op een vliegveld, betaalt de dag erna makkelijker twee euro voor volle snelheid.
De oprichters kwamen van Adyen
Wie Firsty bouwt, verklaart waarom ze bij netwerken aan tafel komen. Vince Vissers en Gauthier Thierens werkten bij Adyen aan de techniek achter betaalterminals, waar het hele werk bestond uit apparaten wereldwijd online houden. Dat is dezelfde puzzel als een reiziger op elk continent aan data helpen, alleen dan voor een ander apparaat.
Ze haalden 1,1 miljoen euro op bij investeerders, onder wie twee oud-financieel directeuren van KPN en de voormalige marketingbaas van Uber en N26. Dat is geld met een telecomadresboek eraan vast, en in deze markt is dat waarschijnlijk meer waard dan het bedrag zelf.
Dat Adyen-verleden staat ook prominent in hun eigen perskit, en dat is begrijpelijk. Adyen heeft een bankvergunning van De Nederlandsche Bank en werkt met betaalgegevens onder de zwaarste regels die er in Europa bestaan. Wie daar vandaan komt, weet uit dagelijkse praktijk wat toestemming, dataminimalisatie en een verwerkersregister betekenen, en wat het kost als je uptime niet klopt.
Bellen gaat via de app en niet via je simkaart
Dan het punt waar de meeste verwarring zit. Firsty is een dienst voor data en geeft je geen telefoonnummer, dus je eigen simkaart blijft gewoon in je toestel zitten voor normaal bellen.
Het internationale bellen dat Firsty aanbiedt loopt over de dataverbinding, vanuit hun eigen app. Je typt daar een buitenlands nummer in en betaalt uit een tegoed dat je van één tot vijftig euro kunt opwaarderen, tegen enkele centen per minuut. Het is met andere woorden gewoon internetbellen met een prepaid-tegoed erachter.
Dat je eigen nummer meegaat is geen spoofing
Firsty schrijft dat de ontvanger het nummer ziet waarmee je je hebt aangemeld. Dat roept de vraag op of hier nummerherkenning wordt vervalst, en dat is een begrijpelijke gedachte. Het antwoord is genuanceerder.
De nummerweergave bij een gesprek wordt altijd gezet door de partij die het gesprek opzet. Bij internetbellen is dat de aanbieder van de app, en die mag daar het nummer neerzetten dat jij aantoonbaar in gebruik hebt. Elke zakelijke telefooncentrale doet precies hetzelfde. Van spoofing spreek je pas als er een nummer wordt getoond waar de beller geen recht op heeft, dus het verschil zit in de toestemming en niet in de techniek. Dit is ook waarom jij al die vervelende telefoontjes kan krijgen van buitenlandse fraudeurs die met 06 nummers lijken te bellen, of nummers van grote, bekende organisaties. De techniek is al jaren lek en daar wordt hier op een positieve manier gebruik van gemaakt.
Wat we in de documentatie van Firsty niet konden terugvinden, is hoe zij controleren dat het opgegeven nummer werkelijk van jou is. Dat is de stap waar het bij dit soort diensten op aankomt, en die zou ergens beschreven moeten staan. We hopen op iets van SMS validatie.
Gebeld worden doe je nog steeds op je eigen abonnement
Hier zit het gat dat je moet kennen voordat je dit als je vakantie-oplossing ziet. De handleiding van Firsty gaat uitsluitend over uitgaande gesprekken en zwijgt over inkomende.
Dat is ook logisch, want zonder eigen nummer is er niets om jou op te bereiken. Wie jou belt, belt je gewone nummer, en dat gesprek komt binnen via je eigen provider tegen de tarieven die daar gelden. In zone 4, op open water, kan dat oplopen tot 1,03 euro per minuut. Buiten de Europese Unie kan dat ook flink oplopen, en juist daar is deze dienst het aantrekkelijkst.
Geen data betekent geen gesprek
Omdat het internetbellen is, valt het weg zodra je verbinding wegvalt. Op de gratis laag bel je bovendien op 1 Mbps en bij Unlimited na de eerste vijf gigabyte op 512 kbps, en dat hoor je terug in een gesprek. Het kan zijn dat gebruik wordt gefilterd en dat je bij gesprekken juist wel een grotere bandbreedte krijgt. Zo lijken er ook deals te zijn met partijen als Uber waarvan je de app altijd zo kunt gebruiken op het Firstly netwerk.
Er zijn ook landen waar het simpelweg niet werkt. Firsty meldt zelf dat binnenlandse gesprekken in Tsjechië, Italië, Singapore, Hongarije en Ierland niet worden ondersteund, en dat binnenlandse gesprekken in de Verenigde Staten soms mislukken. Dat is geen storing maar een beperking van het aanbod, en het staat er gewoon netjes bij.
Voor 112 blijf je van je gewone simkaart afhankelijk
Dit is het punt waar het echt om je veiligheid gaat, en het geldt voor elke data-eSIM en elke belapp. Een dataverbinding met een internetbelapp erop is geen noodlijn. Of je toestel het alarmnummer kan bereiken hangt af van het apparaat, van de dekking ter plaatse en van de regels in dat land.
Houd je eigen simkaart dus actief zolang je in een land bent waar dat betaalbaar is, en ga er niet van uit dat een app je daar uit redt. Zet je je gewone kaart uit om roamingkosten te vermijden, dan zet je ook je meest betrouwbare route naar 112 uit.
De trackingcookies staan er voordat je iets kiest
Bij een bezoek aan de site valt iets anders op. Je krijgt netjes de keuze om cookies te weigeren, maar een aantal wordt al geplaatst voordat je die keuze maakt. Het gaat onder meer om _fbp van Meta en _gcl_au van Google, en dat zijn geen functionele cookies maar bouwstenen voor advertenties en het meten van conversies.
Dat mag niet. Artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet verbiedt het plaatsen van of toegang krijgen tot informatie op je apparaat zonder voorafgaande toestemming, met uitzonderingen voor strikt noodzakelijke cookies en voor privacyvriendelijke statistieken onder strenge voorwaarden. Marketing- en trackingcookies vallen daar niet onder. De Autoriteit Persoonsgegevens is er duidelijk over: cookies mogen niet worden geplaatst voordat de bezoeker zijn keuze heeft gemaakt.
Handhaving ligt bij twee toezichthouders. De ACM ziet toe op artikel 11.7a en kan tot 900.000 euro per overtreding opleggen, en de Autoriteit Persoonsgegevens kan via de AVG verder gaan. Dit is overigens geen probleem dat uniek is voor Firsty; het komt bij heel veel Nederlandse sites voor en is toch bijzonder voor ondernemers die vanuit een privacygevoelige organisatie als Adyen komen.
De privacyverklaring en de techniek van de site komen niet overeen
Firsty is opvallend open over wie er meekijkt. De privacyverklaring somt de partijen op: Google Firebase in de Verenigde Staten voor inloggen, Adyen en Intercom in de EU, Google Cloud en AWS in de EU, en Google Analytics en Microsoft Clarity “wereldwijd”. Die laatste is een sessieopnametool, dus daarmee wordt vastgelegd wat je op de site doet, tot aan opnames van hoe jouw muis over de website beweegt.
Wat in die lijst ontbreekt is de partij waarop de website zelf draait. De site wordt geserveerd door het Amerikaanse Vercel, en dat bedrijf komt in de opsomming niet voor. Vercel is wel gecertificeerd onder het EU-VS Data Privacy Framework, dus de doorgifte naar de Verenigde Staten heeft een geldige basis. Maar een verwerker die je gegevens langs krijgt en niet in je privacyverklaring staat, is iets dat je als bedrijf wilt herstellen.
Een telefoonnummer ontbreekt, en dat is wél verplicht
Wie contact zoekt komt uit bij een chatbot en bij support@firsty.app. Een telefoonnummer staat er niet, ook niet in de algemene voorwaarden.
Dat is niet vrijblijvend. Artikel 6:230m lid 1 sub c van het Burgerlijk Wetboek verplicht een handelaar om bij een overeenkomst op afstand het vestigingsadres, het telefoonnummer én het e-mailadres te verstrekken. Die drie zijn geen keuzemenu. Biedt een handelaar daarnaast andere kanalen aan waarmee je correspondentie kunt bewaren, dan moet hij ook die vermelden, maar ze komen niet in de plaats van de verplichte drie.
Voor Belgische klanten verwijst Firsty wel naar de Ombudsdienst voor Telecommunicatie, met telefoonnummer en e-mailadres. Dat is netjes, maar het is de klachteninstantie en niet de handelaar zelf.
Wij ondervonden dat zelf. Voor dit artikel wilden we Firsty om een reactie vragen op de punten hierboven, en de chatbot gaf ons daarvoor een e-mailadres voor de pers. Dat adres leek logisch, maar bleek niet te werken. Alternatieve contactgegevens hebben we op de site niet kunnen vinden, dus dit stuk verschijnt zonder wederhoor. Reageert Firsty alsnog, dan vullen we dat hier aan. Want het concept is mooi, dus alle vraagtekens die het oproept bij ons, voorzien we graag van uitleg uit de primaire bron.
Dat contrast met Adyen is het opvallendst
Zet die drie bevindingen naast elkaar en er ontstaat een patroon: trackingcookies vóór de keuze, een verwerker die niet in het register staat, en een ontbrekend telefoonnummer. Stuk voor stuk zijn het geen schandalen en ze komen bij talloze Nederlandse bedrijven voor.
Wat het opvallend maakt, is waar dit team vandaan komt. Bij een betaalbedrijf met een bankvergunning (Adyen) zijn dit precies de dingen die dagelijks worden nagelopen, want daar hangt een vergunning aan. Firsty is een jong bedrijf en dit is te repareren in een middag werk, maar juist bij deze oprichters had je verwacht dat het al klaar was voor ze publiek zouden gaan.
Den Haag werkt ook aan regels die dit kunnen raken
Er loopt op dit moment een wetsvoorstel dat precies over dit terrein gaat. Het kabinet wil de Telecommunicatiewet aanpassen omdat Nederlandse nummers structureel buiten Nederland worden gebruikt voor bellen en sms’en, en omdat nummerherkenning te makkelijk is te vervalsen.
Het voorstel bevat een verbod op extraterritoriaal gebruik van Nederlandse nummers en nadere regels voor het gebruik van nummerherkenning. De internetconsultatie loopt nog tot eind september 2026, dus dit is nog geen wet. Maar een dienst die vanuit een buitenlands netwerk een Nederlands mobiel nummer laat zien, zit wel precies in de categorie waar deze regels over gaan.
Het model staat of valt bij de overstap
Wat deze dienst interessant maakt, is niet de gratis data maar de vraag of die zichzelf kan blijven bedruipen. Elke gratis gebruiker kost echt geld, want data wordt bij netwerken ingekocht en advertenties dekken daar maar een deel van.
Firsty heeft dat opgelost door het gratis plafond precies daar te leggen waar de rekensom nog uitkomt: genoeg voor navigatie en berichten, te weinig voor video of werk. Wie meer nodig heeft, betaalt. Groeit het aandeel betalende gebruikers mee met het aantal gratis gebruikers, dan werkt dit. Blijft die overstap achter, dan is het dagplafond de eerste knop waar aan gedraaid wordt.
Reis je binnenkort en denk je hierover na, lees dan ook waarom een reis-eSIM in de praktijk traag kan aanvoelen. Dat verklaart een deel van wat je bij dit soort diensten tegenkomt.
