Zowel MediaTek als Qualcomm levert vlaggenschipchips waarvan de grafische eenheid is ingekort, zonder dat de naam verandert. Bij MediaTek dook op Geekbench een toestel op met een Dimensity 9500 waarvan de gpu elf in plaats van twaalf kernen heeft. Bij de Dimensity 9500s gebeurt hetzelfde binnen één chipnaam: de Redmi Turbo 5 Max krijgt de volle twaalf, de Poco X8 Pro Max naar verluidt elf.
Qualcomm bracht ondertussen de Snapdragon 8 Elite Gen 5 V-serie uit, ook met een kleinere gpu. In alle gevallen blijven de processor, de neurale eenheid en de modem ongemoeid.
Wat binning eigenlijk is
Chips worden met tientallen tegelijk op één ronde plak silicium gemaakt, en die plak is nooit overal perfect. Er zit altijd een deel bij waar een stukje niet goed werkt.
In plaats van die chips weg te gooien, schakelt de fabrikant het defecte deel uit en verkoopt hem als een lager model. Dat heet binning en het is in computerland al decennia gewoon: het is precies waarom er een i5 naast een i7 staat en waarom videokaarten in versies met meer en minder ingeschakelde onderdelen bestaan.
Op zichzelf is dat dus geen truc maar goed vakmanschap. Het bespaart materiaal, het houdt de opbrengst per plak hoog en het drukt de prijs. Wat hier nieuw is, is niet de techniek maar de etikettering.
Niet elke snede is even diep
De berichtgeving zet deze drie gevallen op één hoop, en dat is te ruw. De verschillen lopen sterk uiteen.
Bij MediaTek gaat het van twaalf naar elf kernen. Dat is ongeveer 8% minder rekeneenheden, en in een spel merk je daar in de praktijk weinig van. Vervelend als je het niet weet, maar geen ander apparaat.
Bij Qualcomm ligt dat anders. De standaard Snapdragon 8 Elite Gen 5 heeft drie zogeheten gpu-segmenten met 18MB aan geheugen. De V-serie heeft er twee, met 12MB. Dat is dus een derde van de grafische eenheid eraf, en de prestaties komen daarmee volgens vergelijkingen dichter bij de gewone Snapdragon 8 Gen 5 te liggen dan bij de Elite waarvan hij de naam draagt.
Dat is een wezenlijk verschil, en het is jammer dat het in één adem wordt genoemd met een enkele uitgeschakelde kern.
Waarom juist de grafische eenheid
Dat de gpu de klap opvangt en de processor niet, is geen toeval. De cijfers waarmee een telefoon wordt verkocht gaan over de processor en tegenwoordig vooral over de neurale eenheid, want AI-functies zijn het verkoopargument van dit moment. Die getallen blijven zo intact.
De gpu daarentegen merk je bijna alleen in games, en dan nog vooral in de zware. Wie zijn telefoon gebruikt voor appen, video en foto’s, ziet van dit verschil nooit iets. Dat maakt het de goedkoopste plek om te snijden zonder dat de folder erop achteruit gaat.
Vier chips, één naam
Het gevolg is dat een chipnaam op een specificatieblad steeds minder vertelt. Van de Snapdragon 8 Elite Gen 5 bestaan inmiddels een standaardversie, een variant voor Galaxy-toestellen met een hogere kloksnelheid, een uitvoering met zeven processorkernen en nu de V-serie met de kleinere gpu.
Vier verschillende stukken silicium onder één marketingnaam dus. Zie je die naam in een winkel staan, dan weet je niet welke van de vier je koopt, en bij MediaTek geldt sinds kort hetzelfde.
Dit komt niet uit de lucht vallen
De timing past in een patroon dat we dit jaar vaker zijn tegengekomen. Geheugen- en onderdelenprijzen lopen op en dat drukt op elk toestel dat niet in het topsegment zit.
Fabrikanten hebben dan drie opties: duurder worden, minder modellen uitbrengen, of hetzelfde ontwerp in meer prijsklassen uitrollen. Binning is die derde route, en het is voor de koper de minst pijnlijke van de drie. Zonder deze aanpak zouden er simpelweg minder telefoons met vlaggenschipprestaties onder de duizend euro liggen.
Het probleem zit dus niet in wat de chipmakers doen, maar in dat ze het niet vertellen.
Wat je hiermee kunt
Kijk naar het toestel, niet naar de chip. Een testverslag van precies het model dat je op het oog hebt zegt meer dan de naam van de processor, en dat geldt vanaf nu ook bij twee telefoons met dezelfde chipnaam.
Game je serieus op je telefoon, dan is dit de specificatie om na te zoeken voordat je bestelt. Doe je dat niet, dan raakt dit hele verhaal je nauwelijks; de functies waarop deze toestellen worden verkocht zitten in de delen die ongemoeid zijn gelaten.
Tot slot: de MediaTek-gegevens komen uit Geekbench-vermeldingen van toestellen die nog niet in de winkel liggen. Zulke configuraties kunnen bij de uiteindelijke uitvoering nog afwijken.