Het team achter Soldaat van Oranje heeft laten zien dat een megaproductie en het serieuze onderwerp van de Tweede Wereldoorlog een perfecte bodem zijn om jarenlang musicalkaartjes voor te verkopen. Ondergetekende zat ook al drie keer in de Theaterhangaar in Katwijk. Maar enkele weken geleden reed ik ergens anders heen. Kippenhoofdstad Barneveld is waar een enorme high-tech schuur is opgebouwd voor de musical 40-45. Geproduceerd door het Vlaamse Studio 100. Bekend van Maja de Bij en Plopsaland.
Voor de musical streken we neer in het restaurant dat in hetzelfde gebouw aanwezig is. We hadden vooraf het eten al betaald. De drankjes waren extra, maar de kosten waren betrekkelijk laag. Het dessert stelde wat teleur qua formaat, maar verder was het eten prima en de bediening soms wat te snel.
Toen het eenmaal tijd werd om naar de zaal te gaan, werd al meteen duidelijk dat er iets te weinig toiletten zijn gebouwd. We waren op een relatief rustige avond, maar er stonden echt wel flinke rijen. Jammer dat hier geen rekening lijkt te zijn gehouden met iedereen die nog even wilt, omdat je twee uur lang de zaal niet kunt verlaten. Ja, dat is een totale playtime die korter is dan Soldaat van Oranje, maar toch wel uitdagend met een volle blaas. Dus we snappen heel goed dat iedereen even leeg wilt. Inclusief ondergetekende.
Eenmaal in de zaal, zien we enorme tribunekarren. Acht in totaal. Op onze stoelen liggen keurige Sennheiser headsets. En in de laatste minuten naar het begin van het verhaal, zien we een hele grote Gert, zonder Samson. Hij legt ons als bezoeker uit dat we niet zomaar weg kunnen en doet even een stereotest. Maakt nog een leuk grapje dat als je link, rechts hoort, je de headset even om moet draaien.
Waar Soldaat van Oranje kiest voor algehele versterking van de stemmen van de cast, doet 40-45 dat niet. Heb je de headset niet op, hoor je toch maar weinig van het gezang in de zaal. En dan zijn eer twee gimmicks met deze technologie die heel goed hadden kunnen samenwerken.
De acht tribunes rijden namelijk vrij door de zaal en verplaatsen zich op basis van de scene. Soms wordt daar handig gebruik van gemaakt om het publiek echt de scenes in te trekken. En ook acteurs kunnen ineens over de tribunes lopen. Absoluut tof en gaaf bedacht.
Goed, je weet dus waar de tribune zich bevindt in de ruimte. Want dat wordt met Lidar perfect uitgemeten. Net als platformen met props, die zich op vergelijkbare manier door de zaal bewegen en in de gaten houden dat ze niet over de acteurs rijden. Wie een beetje oplet, ziet de Lidar sensoren draaien. Erg tof bedacht.
Iets anders dat je weet, is waar de acteur staat te acteren of te zingen. En je weet dat de bezoekers daar niks van horen, wanneer ze de headset niet op hebben. Maar ook dat de headset stereo is. Je zou er dus vanuit mogen gaan dat ze het stereogeluid per tribune afmixen om zo te zorgen dat je weet waar de acteur spreekt en zingt. Want er zijn echt heel veel scenes met echt heel veel acteurs, waardoor je weleens uit het oog verliest waar je moet kijken.
Maar daar doen ze dus niks mee…
Het is af en toe dus echt kneiterhard zoeken waar, wat plaatsvindt. Iets waar ik bij reguliere musicals eigenlijk geen last van heb. Want ook Soldaat van Oranje is een voorbeeld van een musical waar stereospeakers worden ingezet om de bezoeker te helpen oriënteren waar iets gebeurt. Jammer.
En dan de tribunes zelf. Je kunt je benen net niet lekker kwijt, want de beenruimte is vergelijkbaar met een economy vlucht naar de zon van Sunweb. En de stoelen waar je op zit, zijn minimaal net zo hard met nauwelijks rugsteun. En dan is een verhaal van 2 uur, ineens een heel lang verhaal van 2 uur. Maar ik geef toe dat de stoeltjes wel beter zijn dan die van de gemiddelde achtbaan in Plopsaland.
Iets anders dat heel tof is en waarvan ze de potentie beter benutten, zijn die Lidar gestuurde karren met props. Een aantal daarvan zijn namelijk verrijdbare schermen. Waar Soldaat van Oranje prachtige decors heeft gebouwd, speelt Studio 100 duidelijk op safe. Zo veel mogelijk decor bestaat simpelweg uit schermen die renders laten zien. Slim, want als 40-45 geen langdurig succes is, kun je er met minimale moeite een musical van Kabouter Plop in knallen. Je bent qua investeringen in het decor dan weinig verloren.
Het verhaal zelf lijkt ook echt wel een stuk zachter en vooral minder heldhaftig dan het verhaal in Katwijk. Er is een gezin. Twee kids. De één wil Nazi worden, de ander wil Joden helpen. Ergens tussendoor wordt ineens een kind in het verhaal gekwakt, zodat het doodgeschoten kan worden en uiteindelijk blijkt hun moeder zwanger te zijn geweest van een andere vent. Oja, en naast kinderen moeten er aan het einde ook nog even wat blote borsten de zaal in worden geslingerd, want het is en blijft Nederlands acteerwerk. Wel met de tepels afgeplakt met een hakenkruis. Nog even lekker het vinkje voor shockerende inhoud invullen. Inderdaad. Het verhaal heeft de diepgang van een weekje GTST, met heel wat minder reclame. Een bijzondere combinatie van een thema voor de man en drama voor de vrouw.
Conclusie 40-45 De Musical
Een musical is een beetje het tegenovergestelde van de wasmachine. De traditionele man vindt van alles van de wasmachine en maakt de keuze, terwijl de traditionele vrouw er vervolgens mee aan het werk gaat. Ik weet, het is 2026, dit is een gevoelige uitspraak. Maar het is ook hoe het qua marketing en sales in de praktijk nog steeds werkt.
Een Musical uitkiezen is precies andersom. Doorgaans is het de vrouw die haar man of vriend meesleept. En dan zit je weer een tukkie te doen bij Cats of wordt je blij verrast door een Dirty Dancing of Aladin. 40-45 geeft de vrouw nu de kans om haar levensgezel met minder tegenzin naar een zaal vol zingende kerels te trekken.
Maar als 40-45 de benchmark moet zijn voor een goede productie… dan was ik erna echt al wel afgehaakt. Technisch laat Studio 100 echt wel zien dat je als achtbaanbouwer vernieuwend kunt zijn in het musicallandschap. Maar ik heb het gevoel dat het productieteam van Maja de Bij achter het verhaal zat en dat is waar deze jongen toch echt wel afknapte op wat hier werd neergezet. Het had echt heel goed kunnen zijn.
Bij aanvang van de musical werd al meteen duidelijk dat foto’s maken ‘verboten’ was. Dus dat hebben we netjes niet gedaan.