Het Chinese ministerie van Justitie verbiedt webwinkelconcern JD.com en andere betrokken partijen om mee te werken aan het Europese onderzoek naar de overname van Ceconomy, het Duitse moederbedrijf van MediaMarkt en Saturn. China noemt het onderzoek ongeoorloofd, beroept zich op een eigen wet tegen onwettige extraterritoriale rechtsmacht en dreigt met tegenmaatregelen.
De Europese Commissie begon in mei een diepgaand onderzoek naar het bod van 2,2 miljard euro, omdat het vermoedt dat JD.com met Chinese staatssteun een oneerlijk voordeel krijgt. Het is de tweede keer dat China deze wet inzet.
Niet meewerken helpt hier niet
Hier zit het punt dat in de berichtgeving ontbreekt, en het draait de zaak om.
Het onderzoek loopt onder de Europese verordening over buitenlandse subsidies. Die kent een standstill-verplichting: zolang het onderzoek loopt, mag de overname niet worden voltooid. JD.com kan Ceconomy dus niet kopen totdat Brussel een besluit neemt.
Weigeren mee te werken versnelt dat besluit niet, het maakt het alleen makkelijker om nee te zeggen. Een toezichthouder die de gevraagde informatie niet krijgt, kan niet vaststellen dat er géén verstorende subsidie is, en dat is precies de vaststelling die JD.com nodig heeft.
Wat de Commissie kan doen
De verordening geeft Brussel bovendien behoorlijke instrumenten. Voor het niet nakomen van informatieverplichtingen kan de Commissie een boete opleggen tot 10% van de wereldwijde jaaromzet van de betrokken onderneming.
JD.com is een van de grootste webwinkels ter wereld en zag zijn omzet in 2025 met 13% stijgen. Bij een bedrijf van die omvang gaat 10% over miljarden, niet over een symbolisch bedrag. Daarnaast kan de Commissie een dwangsom opleggen van maximaal 5% van de gemiddelde dagomzet voor elke dag dat er niet wordt meegewerkt.
Of Brussel dat ook doet is een andere vraag, want dit is inmiddels een politiek dossier. Maar het is goed om te weten dat de weigering om mee te werken zelf beboetbaar is en niet alleen tot een negatief besluit kan leiden.
De klok tikt sneller dan je denkt
Reken de procedure even door, want die is aan termijnen gebonden. De eerste fase van zo’n toets duurt 25 werkdagen; de diepgaande fase waar dit onderzoek in zit, duurt 90 werkdagen, met een verlenging van maximaal 15 werkdagen als er toezeggingen worden gedaan.
Negentig werkdagen vanaf eind mei komt neer op ergens in oktober. Er is dus binnen enkele weken een besluit te verwachten, en dat besluit valt straks op basis van de informatie die Brussel wél heeft.
Wat dit betekent voor MediaMarkt in Nederland
Voor jou als klant verandert er op korte termijn niets. De winkels blijven open, garanties blijven geldig en lopende bestellingen lopen door; een overnamedossier op Europees niveau raakt de winkelvloer niet.
Op langere termijn is de vraag interessanter. Ceconomy zocht een koper omdat de elektronicaverkoop in Europa onder druk staat, en JD.com bracht daarbij twee dingen mee: geld en een logistiek model dat in China berucht snel is. Ketst de overname af, dan is die vraag naar een oplossing er nog steeds, alleen zonder de partij die hem wilde betalen.
Wat je in de tussentijd wel merkt is dat de onzekerheid blijft. Een keten die maandenlang niet weet wie de eigenaar wordt, investeert doorgaans niet in nieuwe winkels of personeel, en dat is aan het aanbod op termijn te merken.
Waarom dit groter is dan één winkelketen
Deze verordening bestaat sinds 2023 en is bedoeld om iets te repareren waar Europa lang mee zat. Binnen de EU mogen lidstaten hun eigen bedrijven niet zomaar met staatssteun bevoordelen, maar voor bedrijven van buiten de EU gold die regel niet. Een gesubsidieerde koper kon dus meebieden op een Europees bedrijf tegen voorwaarden waar een Europese koper niet aan kon voldoen.
Deze zaak is de eerste keer dat een land daar openlijk tegenin gaat door zijn eigen bedrijven te verbieden mee te werken. Wat hier gebeurt, bepaalt dus niet alleen wie er straks eigenaar is van MediaMarkt, maar ook of dit instrument in de praktijk werkt.
Let daarbij op één ding bij de berichtgeving die volgt: het gaat hier niet om de vraag of JD.com een geschikte eigenaar is of wat het met de winkels van plan is. Het gaat uitsluitend om de vraag of er staatssteun in het bod zit. Die twee worden in dit soort dossiers vaak door elkaar gehaald.