Review: xTool F2 Ultra, een dual-laser krachtpatser

Het heeft langer geduurd dan je van ons gewend bent, en daar is een goede reden voor. De xTool F2 Ultra is onze eerste laser, en uitgerekend dit model is meteen zó veelzijdig dat we niet over één nacht ijs wilden gaan. Een laser is geen apparaat dat je uitpakt, aanzet en even beoordeelt. We moesten eerst leren denken in lasers: onderzoek doen, eindeloos testen, materialen verprutsen en weer opnieuw beginnen. Het leven van een redacteur gaat niet over rozen 😉

De F2 Ultra combineert twee laserbronnen in één behuizing. Een 40W blauwe diodelaser en een 60W MOPA-fiberlaser. Met het galvo-systeem knal je met snelheden tot 15.000 mm/s over je werkstuk. Daarmee mikt xTool nadrukkelijk op makers en kleine ondernemers die metaal én niet-metaal willen bewerken zonder twee aparte machines aan te schaffen.

Unboxing

De F2 Ultra arriveert premium verpakt, zoals we van xTool inmiddels begrijpen dat gebruikelijk is. Er valt niets te assembleren: de machine komt als één geheel uit de doos en het enige wat je hoeft te doen is de voeding, het scherm en de afzuigslang aansluiten.

In de doos vonden we:

• De F2 Ultra zelf
• Het touchscreen-bedieningspaneel
• Voedingsadapter en kabels
• Afzuigslang
• L-vormig positioneerstuk om werkstukken haaks uit te lijnen
• En je krijgt een leuke hoeveelheid trainingsmateriaal om je laser te leren kennen (zie foto)

Opvallend: laserveiligheidsbril zit er níét standaard bij, terwijl je die bij bepaalde toepassingen wél nodig hebt. Zelfs goedkopere lasers komen met een bril. Hier komen we bij Veiligheid zeker op terug.

Het gros van de meegeleverde materialen is via xTool te bestellen en komt dan met een handige materiaal QR code. Leg je die onder de camera, weet de laser meteen welke instellingen waarschijnlijk optimaal werken. Maar tijdens de lange testperiode hebben we gezien dat de software vervangen is en dat je daar gemakkelijk materialen op kunt zoeken. Heel spannend is dat dus niet meer. Materialen zoals munten en stempelpads kun je ook echt prima van Temu of AliExpress halen. Daar haal je hetzelfde voor heel veel minder en heel veel sneller in huis. Alleen dan zonder die QR code.

Design

De F2 Ultra is een volledig omkastte machine. Een Class 4-laser die in afgesloten toestand veilig is voor iedereen eromheen. Met zo’n 21,6 kg en afmetingen van ongeveer 294 × 429 × 521 mm is het geen apparaat dat je even verplaatst; het hoort op een vaste, stevige plek.

Het oog valt meteen op een paar functionele details. Vooraan zit een goed bereikbare noodstop, precies waar je ‘m wilt hebben als er iets misgaat. Achterop vind je de in het oog springende, grote ventilatie-uitgang: een ruime afzuigopening waarop je een afzuigslang of een filtersysteem aansluit. Die maat is geen toeval – bij het snijden en graveren komen rook en deeltjes vrij die je echt wilt afvoeren, en de royale uitgang maakt het koppelen van een externe luchtfilter eenvoudig.

Opvallend is de bedrade afstandsbediening. Met knoppen om de laser focus aan te passen zonder dit helemaal op de computer te doen en de actieknop om de machine te starten en te stoppen. Je kunt de laser dus wel via WiFi op afstand programmeren, je kunt hem niet starten. Veiligheid voor alles.

Optionele accessoires

• Lopende band – breidt het werkveld uit van 220 × 220 mm naar 220 × 500 mm, handig voor langere werkstukken of batchproductie.
• Roterende module – voor het graveren van ronde objecten zoals bekers en ringen.
• Luchtfilter / afzuiging – voor wie binnen werkt; sterk aan te raden gezien de vrijkomende deeltjes.
• CO2 Blussysteem – Hoewel de machine bij het zien van vlammen meteen stopt en hard afzuigt in de hoop te blussen, is er ook een systeem met CO2 patronen beschikbaar dat vuur meteen laat verstikken.

De meeste accessoires hebben we mee laten komen en komen we later op terug.

Het galvo-lasersysteem

Hier zit het hart van de machine, en het is goed om te begrijpen waaróm de F2 Ultra zo snel is. Dit is een galvo-laser: de laserbronnen staan vast, en de bundel wordt door supersnel kantelende spiegeltjes over het werkveld gestuurd. Er beweegt nauwelijks massa, en dat verklaart die 15.000 mm/s — een snelheid waar een gantry-machine (waarbij de hele laserkop fysiek beweegt) niet bij in de buurt komt.

Het bijzondere aan de F2 Ultra is dat er twee verschillende laserbronnen in dezelfde galvo-opstelling zitten. Je kiest per klus welke je inzet, afhankelijk van het materiaal.

De 40W blauwe diodelaser (445 nm)

De eerste bron is een blauwe diodelaser van 40 watt, met een golflengte van 445 nanometer. Dit is de laser voor niet-metalen: hout, acryl, leer, papier en karton. Blauw licht wordt goed geabsorbeerd door organische en donkere materialen, en met 40 watt heb je flink wat snijkracht. Volgens xTool snijdt deze diode hout tot 23 mm en acryl tot 20 mm dik — in meerdere passes, dat wel.

De spotgrootte is 0,09 × 0,1 mm. Voor een diodelaser is 40 watt fors; veel hobbylasers blijven onder de 20 watt. Dit is dus de “alles wat geen metaal is”-laser, en daarmee dekt hij het klassieke maakwerk dat de meeste mensen voor ogen hebben.

De 60W MOPA-fiberlaser (1064 nm)

De tweede bron is een fiberlaser van 60 watt met een golflengte van 1064 nanometer — en niet zomaar een fiber, maar een MOPA (Master Oscillator Power Amplifier). Dat is de geavanceerde variant. Waar een gewone (Q-switched) fiber een vaste pulsduur heeft van rond de 120 nanoseconden, kan een MOPA de pulsduur variëren van zo’n 2 tot 500 nanoseconden. Die regelbaarheid is precies wat de F2 Ultra zo bijzonder maakt.

1064 nm wordt uitstekend door metaal geabsorbeerd, dus dit is de metaallaser: graveren en markeren op RVS, aluminium, messing, titanium, goud en zilver. Dankzij MOPA krijg je er twee bijzondere trucs bij die een standaard fiber niet beheerst:

• Kleurgravure op metaal – door de precieze pulscontrole laat de MOPA verschillende kleuren ontstaan op bijvoorbeeld RVS en titanium. xTool claimt meer dan 100 consistente kleuren.
• Diep zwart markeren zonder marking spray – waar een gewone fiber vaak hulpmiddelen nodig heeft, zet de MOPA in minder passes een diepe zwarte markering neer.

Daarnaast snijdt de 60W MOPA dun metaal: messing en RVS tot 2 mm, aluminium tot 1 mm. De spotgrootte is hier veel fijner: 0,03 × 0,03 mm, wat de hoge detaillering verklaart. Het duurt wel heel lang voor hij door metaal heen is. Waar de machine wint op snelheid in gravures, legt hij het hier af.

De combinatie van beide lasers maakt de F2 Ultra ongewoon breed inzetbaar: één machine die zowel een houten sleutelhanger als een gekleurde RVS-tag aankan.

Software

Hier zit de grootste kanttekening van deze machine, en het is er een die je vóór aankoop moet wegen. De F2 Ultra draait uitsluitend op xTool Studio, de opvolger van het oudere xTool Creative Space (XCS), ook gemarkt onder de naam Atomm.

Andere, open software zoals het populaire LightBurn werkt niet met deze machine, en dat gaat niet veranderen. xTool heeft de eerder gebruikte open protocollen bewust vervangen, met als officiële reden “de veiligheid van datatransmissie”. Of je die motivatie nu gelooft of het simpelweg als lock-in ziet (een flink deel van de makerscommunity neigt naar het laatste) de uitkomst is hetzelfde: je zit vast aan het ecosysteem van xTool. Besluit xTool (of de regering) de hardware niet meer te ondersteunen, is dat ook voor jou einde verhaal.

Dat dichttimmeren gaat ver. Je kunt geen eigen G-code importeren of aanpassen; de machine accepteert dat simpelweg niet. Wie gewend is aan de open hobbylaserwereld, waarin je vrij tussen software kunt schakelen, levert hier bewust vrijheid in.

Het eerlijke verhaal is dat xTool Studio die lock-in deels goedmaakt door gewoon érg goed te zijn. De software voelt strak en doordacht, met een paar functies die het dagelijks werk merkbaar versnellen:

• Materiaalpresets met One-Click Set – kies je materiaal en de software stelt vermogen, snelheid en focus voor. Voor een eerste laser scheelt dat een hoop giswerk.
• Smart nesting – schikt je ontwerpen automatisch zo compact mogelijk op de plaat, wat materiaal bespaart bij batchwerk.
• Generators en asset-library – kant-en-klare ontwerpen en sjablonen voor sleutelhangers, doosjes en dergelijke.
• AI-ondersteuning – en dit is een mooie: je kunt met AI snel ontwerpen genereren, beelden omzetten en achtergronden verwijderen. Voor het embossing-werk maakt de software bovendien depth maps aan die de laser per laag aansturen. Het verlaagt de drempel om snel iets moois op je werkstuk te krijgen aanzienlijk.
• Batch processing – Zet je gravure op één object, de camera herkent de andere objecten en lijnt de gravure meteen daarop uit. Ook te combineren met de lopende band! Maar snijden op de lopende band raden we toch heel hard af 🙂

Kortom: de software is een van de sterkste punten van de F2 Ultra — zolang je accepteert dat je nergens anders heen kunt. Voor de meeste makers zal dat geen probleem zijn, maar wie zwaar in een LightBurn-workflow zit of principieel hecht aan open gereedschap, moet dit serieus meewegen.

Ervaring

We hebben uitvoerig getest, en het belangrijkste wat we geleerd hebben: werken met een laser is omdenken. Je stuurt digitaal een digitaal werktuig aan, maar het landt op analoog materiaal — en daar wringt het. Plastics en metalen gedragen zich nog relatief voorspelbaar; stel je instellingen goed in en je krijgt grofweg hetzelfde resultaat.

Maar hout is een verhaal apart. Bij houtsoorten verschillen de resultaten niet alleen door de dikte, maar ook door vochtigheid, kleur, hardheid, hars en nog een handvol factoren die je niet altijd ziet. Twee plankjes van dezelfde soort kunnen totaal anders reageren. Zeker lasersnijden lijkt nooit een vast recept te volgen: wat gisteren in twee passes doorsneed, vraagt vandaag een derde. Reken dus op een leercurve en op een voorraadje proefmateriaal — dat hoort er gewoon bij.

Wat de machine wél meegeeft om dat behapbaar te maken: de dual-camera’s zijn een uitkomst. Je legt je materiaal erin, ziet op het scherm exact waar je ontwerp landt, en kunt herhaald processen om dieper te graveren. De nauwkeurigheid waarmee je tot in de hoeken van het werkveld komt, viel ons positief mee — een bekend zwak punt van goedkopere galvo’s, maar hier goed onder controle.

Veiligheid

Dit is een Class 4-laser, en dat betekent: serieus gereedschap dat huid kan verbranden en ogen kan beschadigen. Zoals mijn collega vroeg, kan hij ook tatoeëren, waarbij we al snel de conclusie trokken dat dat inderdaad kan, maar wel direct in het bot. xTool neemt dit duidelijk serieus en bouwt er meerdere drempels omheen om dit soort humor te voorkomen.

Allereerst de fysieke noodstop op de zijkant, waarmee je de machine direct stillegt. Daarnaast, en dat vonden we een mooie aanpak, verplicht xTool je om vóór gebruik eerst een virtuele training te doorlopen. Je kunt niet zomaar beginnen; je wordt eerst door de veiligheidsbasis geleid. Voor een eerste laser in huis is dat precies de juiste hobbeldrempel.

Bij brandbare materialen (en dat is veel van wat je in de diode-laser legt) hamert xTool er telkens op dat je de laser niet onbeheerd mag laten draaien. Dat is geen overdreven voorzichtigheid: een laser die zich in materiaal vastbijt kan brand veroorzaken, en dat gebeurt sneller dan je denkt. Houd er rekening mee dat je er dus echt bij blijft.

Oja, en dan zijn er nog materialen met giftige uitstoot. Weet xTool dat je dat soort materialen gaat gebruiken, zal je ook waarschuwingen krijgen dat je in een goed geventileerde omgeving moet werken. Hiervoor heeft Xtool ook een uitgebreider luchtzuiveringssysteem beschikbaar… dat we ook maar hebben aangeschaft.

Een prachtige machine met 6 filterlagen. Alle filters zijn van RFID voorzien zodat de machine weet of de filters er op de juiste volgorde in zitten en wanneer deze vervangen moeten worden voor jouw veiligheid.

Wat opvalt in de combinatie is dat deze afzuiging nog veel harder rook afzuigt dan de standaard ventilator. Daarmee vervuilt je machine dus ook minder snel.

Voor wie nog een stap verder wil, biedt xTool een optioneel CO₂-blussysteem aan dat ingrijpt mocht het toch misgaan. Geen verplichting, maar voor wie veel met hout en acryl werkt een overweging waard.

Eén kanttekening: wanneer je accessoires als de lopende band of de roterende module gebruikt, werk je met de behuizing open en de veiligheidsvergrendeling overbrugd. Op die momenten heb je een laserveiligheidsbril nodig, en die levert xTool dus niet standaard mee. Schaf er dus een aan voordat je aan dat soort klussen begint.

Schoonmaken

Lasersnijden en -graveren is een vies proces. Bij het werken met hout en acryl slaat er roet en residu neer in de behuizing en op de lens, en dat wil je bijhouden. Een vervuilde lens kost vermogen en kwaliteit. Reken op regelmatig:

• De lens schoonmaken met daarvoor geschikte schone, zachte doekjes/vloeistof (geen schuurmiddelen).
• Het werkbed en de behuizing ontdoen van neergeslagen deeltjes, want die ontbranden sneller
• Bij gebruik van een filter: het filtermateriaal tijdig vervangen.

De volledig omkaste opzet helpt: de rommel blijft binnen in plaats van in je werkruimte. Maar dat betekent ook dat je die binnenkant met enige regelmaat onder handen moet nemen.

Conclusie

De xTool F2 Ultra is een beest van een machine. Met haar grote veldlenzen (het zogeheten F-theta-systeem) corrigeert xTool de hoek waaronder de galvo-spiegels de bundel wegsturen, en dat doet ze knap: tot in de hoeken bleef onze gravure redelijk consistent. Maar laten we eerlijk zijn over wat een galvo wél en níét is. Het beperkte werkveld en de aard van het galvo-systeem maken deze machine simpelweg niet gebouwd voor het doorzagen van dik materiaal. Wil je vooral in dikkere materialen snijden, dan kun je de F2 Ultra beter laten staan en naar een gantry-machine kijken.

Maar ligt het zwaartepunt op tóffe dingen maken met gravures, dan is dit een verhaal apart. De snelheid en precisie zijn werkelijk fantastisch. Die 15.000 mm/s is geen marketingpraat, je ziet de galvo over jouw materiaal schieten. En de moderne technieken die de MOPA mogelijk maakt, zijn waanzinnig gaaf om mee te experimenteren: embossing waarmee je reliëf in materialen als steen brengt, en kleurgravure waarmee je in metaal letterlijk in kleur werkt. Dat zijn dingen die je bij de meeste hobbylasers simpelweg niet vindt.

Kortom: geen machine om dikke planken mee te zagen, maar voor wie veelzijdig en snel wil graveren en markeren over metaal én niet-metaal, is de F2 Ultra een uitzonderlijk capabel apparaat. Het is een investering, geen impulsaankoop, en hij vraagt respect en geduld. Maar als je dat meebrengt, krijg je er een machine voor terug die ongelofelijk veel kan.