Moet je anno 2026 nog aan zonnepanelen beginnen? Een antwoord op deze hamvraag proberen we in deze review te vinden. Was er tot voor kort geld mee te verdienen en dus een goede investering, nu kijken we daar anders tegen aan. Dit komt doordat de regering de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopzet. Dus het 1 op 1 wegstrepen van terug geleverde energie in de zomer tegen afgenomen energie in de winter vervalt en men ontvangt na 01-01-2027 nog slechts een magere vergoeding.
Inmiddels is het goed gebruik bij energieleveranciers om terugleverkosten in rekening te brengen en blijft er dus nu al een schamel fooitje over voor elke teruggeleverde kilowattuur. Dit maakt de terugverdientijd van de investering beduidend langer en voor velen niet langer interessant. Niet-grappig feit: bewoners van sociale huurwoningen die zonnepanelen huurden van hun verhuurder en zo hun maandelijkse energiekosten konden drukken, willen massaal van de panelen af, omdat voor hen de energie duurder werd door alle kosten rondom de gehuurde panelen.
Zonnepanelen dan maar niet meer doen, dus?
Jawel! Alleen moet je niet terugleveren maar alle opgewekte energie zèlf gebruiken. Dat kan door de opgewekte energie op te slaan in een thuisbatterij en een superslimme app het laden, ontladen en terugleveren te laten regelen. Dan bespaar je toch nog geld op je energiekosten en verdien je zo je investering terug.
Regering en de netbeheerders waarschuwden deze zomer, dat continue levering van stroom niet meer zo vanzelfsprekend is vanwege overbelasting van het net. Met andere woorden: ze hebben zoals altijd, jaren zitten slapen en niet tijdig de capaciteit van het net uitgebreid. Tijdelijke stroomuitval zal vaker voorkomen.
In de USA leven veel mensen in gebieden waar de stroomvoorziening niet continue betrouwbaar is of zelfs niet aanwezig. Daar is het gebruik van zonnepanelen en opslagsystemen meer ingeburgerd dan bij ons in Nederland. Een bedrijf dat in die markt in de USA zeer actief is met een groot assortiment, is Ecoflow. Zij zijn ook in Nederland actief en wij testen van hen het “Ecoflow Stream Ultra 4MPPT”– systeem. Met de hier besproken set, bestaande uit twee zonnepanelen en een thuisbatterij, kun je bij stroomuitval je koelkast en diepvries onder stroom houden, een lampje laten branden en je telefoon opladen. De zonnepanelen die in onze testset worden geleverd zijn bovendien ontworpen om aan de balustrade van een balkon te worden gehangen en vormen daardoor een geschikt doe-het-zelf project. De kosten van een installateur komen te vervallen en dat is het eerste verdiend!
Unboxing
– Thuisbatterij Stream Ultra Plug-in met set bekabeling, capaciteit 1,92 kWh;
– 2 x zonnepaneel, 520 Watt elk;
– 2 x balkonmontagebeugels met bevestigingsmateriaal;
– documentatie: handleidingen, veiligheidsvoorschriften, garantiekaarten.
De specsheet
- Opslag per batterij: 1,92 kWh
- Vermogen leveren aan het net: 1.200 W (indien op eigen groep, anders 600 W)
- Vermogen uit accu op geïntegreerd stopcontact in de batterij: 1.200 W
- Vermogen uit accu op geïntegreerd stopcontact & doorlaatstroom 1.200 + 1.100 W (2.300 W totaal)
- Vermogen laden uit het net: 1.050 W
- Vermogen laden direct van de zonnepanelen: 2.000 W (4 panelen).
- De panelen kunnen parallel of in serie worden aangesloten. De thuisbatterij heeft aansluitingen voor 4 panelen. Meerdere (tot 6) batterijen (met 2 tot 4 panelen elk) kunnen worden gekoppeld.
- De batterij heeft twee stopcontacten om bij stand-alone gebruik, verbruikers op aan te sluiten.
Uitgebreide specificaties vindt je op de site van Ecoflow.
Zo werkt het
De zonnepanelen leveren gelijkstroom, die door de omvormer die, in dit geval, in de thuisbatterij zit, wordt omgezet in wisselstroom. Deze wisselstroom wordt via het netsnoer dat aan een stopcontact is aangesloten, aan uw lichtnet geleverd. De panelen/omvormer leveren op dat moment stroom aan uw aangesloten verbruikers. Als zij meer leveren dan u verbruikt, wordt het overschot aan de batterij geleverd totdat deze is opgeladen. Wanneer de batterij “vol” is, zal het dàn resterende aan het net worden geleverd en “loopt de meter achteruit”.
Dat zal in de regel niet veel zijn, omdat de batterij de zonnestroom buffert om die later op de dag of avond aan uw gebruikers te leveren. Zie verder paragraaf “Veiligheid”.
Installatie
Nadat de diverse dozen waren ontvangen, werd de hele set naar ons “proefbalkon” vervoerd. Aldaar moest de hele zaak naar de bovenste verdieping worden gebracht en gelukkig hielp de aanwezige elektrische takel waarmee de zware dozen konden worden opgehesen. De gebruikelijke uitpakfilm die je van ons gewend bent, kon vanwege ruimtegebrek niet worden gemaakt en we moeten volstaan met een korte fotoimpressie.
Het framewerk waaraan de panelen komen te hangen is zeer solide. Dik staal, goed gegalvaniseerd. De montageinstructies zijn uitgebreid en duidelijk. Aangezien het niet ons dagelijks werk is moeten we onze ogen wel goed de kost geven. Alles wat je nodig hebt, zijn een paar ring- of steeksleutels en 2 paar stevige spierballen, want het spul is zwààr!
Als de beugels in elkaar zijn gezet en aan de balkonhekwerk bevestigd, worden de panelen op de beugels geplaatst, met de bijgeleverde kabels onderling verbonden en aan de batterij aangesloten. Het zonnetje schijnt en automatisch begint het laadproces.
Alles hangt!
Na de installatie was het tijd de softwarekant te bekijken en de telefoonapp te downloaden. Een QR-code in de handleiding brengt je naar de website van Ecoflow, daar kies je voor download. Ook via de Google Appstore is de app te downloaden.
Overigens kreeg ik, nadat de app een paar keer was opgestart, de melding dat ik begonnen was aan mijn 90-daagse gratis periode van het gebruik van de app. Daarna kost het € 3,45 per maand. Nou, dat had ik wel eerder willen weten! Op de site is me dat ook niet duidelijk geworden en ik vind het ronduit slecht dat je voor het gebruik van de app moet betalen, een deel van je opbrengst van de panelen vloeit zo naar de maker die je al eerder betaalde voor de aanschaf van de apparatuur: verborgen kosten. Aanvulling: na 8 maanden gebruik heb ik nog geen rekening o.i.d. ontvangen.
Er volgt in mijn geval een waarschuwing dat het bestand schadelijk kan zijn.
Waarschijnlijk een vals positief van de antivirussoftware. Toch maar downloaden, want we moeten verder, daarna installeren en na een minuutje: openen.
Met op de achtergrond een filmpje, biedt de app ons twee mogelijkheden: inloggen of een account aanmaken. Tijdens het aanmaken van het account komen een aantal standaard vragen voorbij: regio waar het apparaat wordt gebruikt, emailadres en een wachtwoord. Akkoord verklaren met de gebruiks- en andere voorwaarden en aanmelden maar. Een email naar het opgegeven adres volgt waarin een verificatiecode staat, die je in de app moet intypen. Daarna wil de app toestemming tot de locatiegegevens van mijn telefoon: alleen tijdens gebruik van de app.
Vervolgens moet de thuisbatterij aan de app worden bekendgemaakt.
Klik op de grijze balk en de app zoekt naar aanwezige thuisbatterijen. Meervoud, want er kunnen meerdere batterijen beheerd worden.
In mijn geval werd de STREAM Ultra 0772 gevonden. Scroll gerust omlaag en verbaas u hoeveel apparaten en accessoires in de app zijn op te nemen, ook van andere merken dan Ecoflow.
Klik op het gevonden apparaat en ga akkoord met de Privacyrichtlijn. Of niet. Als het apparaat al een keer is ingesteld, kan het zijn dat de melding komt dat u moet resetten, volg de instructies.
Vervolgens dient de WiFi-verbinding te worden gemaakt. U kunt dit met de WPS-knop op uw router doen, of als u de gegevens kent, deze handmatig invullen of deze gegevens later invoeren.
Wanneer de app de verbinding heeft opgezet, dient het type ruimte te worden aangegeven. “Huis” wordt voorgesteld, dus vooruit maar. Fabriek, boshut of caravan zou ook kunnen. Klik op “Huis” en op “Volgende”.
Dan wil de app weten welk type huis van toepassing is. De balkon-constructie staat (nog) niet in het rijtje, dus ik kies voor “Stijl4”, die lijkt er het meest op. “Volgende”.
Vervolgens dient een naam voor de locatie te worden bedacht: “Thuis” lijkt me toepasselijk. Voer geen adres in, je weet vandaag-de-dag immers nooit waar je gegevens terecht komen. “Volgende”.
In het volgende scherm moet een ruimte worden geselecteerd. Klik op “Thuis” en “Klaar”.
Nu verschijnt een scherm met een samenvatting van wat er tot nu toe aan de app is bekendgemaakt. Maar Ho! Er komt een aankondiging van een firmware upgrade voor de batterij tussendoor, dat eerst maar doen. Herstarten gaat vanzelf en na enkele minuten kan ik verder.
In een fraai scherm wordt weergegeven wat er op dit moment speelt. Boven het huisje, links, wordt aangegeven hoeveel er maximaal uit het net kan worden getrokken om de accu te laden. De indicator op de accu gaf op het moment van installatie aan, dat deze nagenoeg leeg was.
In het midden wordt aangegeven hoeveel de panelen op dat moment aan de batterij leveren, nog maar 13 Watt. Logisch, het is 17:00 uur, de zon staat in het westen en mijn panelen staan op het zuiden gericht.
Rechts staat wat de batterij maximaal aan het huis/net kan leveren. Omdat de batterij niet op een eigen groep in de meterkast is aangesloten, maar op een stopcontact van een andere groep, is uit veiligheidsoverwegingen het vermogen in of uit, beperkt tot 600 Watt, oftewel bij 230 Volt een maximale stroom van 2,6 Ampère. Aangesloten op een eigen groep zou dat 1200 Watt en 5,2 Ampère kunnen zijn.
Een animatie op het huisje toont hoe de energie vloeit op dat moment. Informatief!
Er moet nog één en ander worden ingesteld, maar eens onderzoeken wat er allemaal nodig is. Eerst de locatie van de “Ruimte” vaststellen. Klik op het rode symbooltje en u krijgt een kaartje te zien waarop uw huis of locatie te zien is. Bevestig uw locatie. Nu is in het bovenste deel van het scherm de lokale buitentemperatuur te zien en de opbrengst van de panelen van vandaag, tot dusver. “Verbruik” en “Verdiend” worden pas getoond als uw slimme verbruiksmeter is gekoppeld en een “strategie” is gemaakt. Ik koos voor “Zelfvoedend” waarbij zo min mogelijk energie aan het net wordt geleverd, maar de accu en het thuisgebruik de meeste zonne-energie krijgen. De app vraagt nog enkele dingen meer, over sommige moet ik wegens onbekend zijn met de materie, nadenken. De installatie wordt verder afgerond en de panelen kunnen aan hun werk beginnen.
Veiligheid
Ik had een paar vragen betreffende de veiligheid van de thuisbatterij. Niet de bouwveiligheid, het apparaat moet, voordat het op de markt kan komen, aan allerlei eisen voldoen die ik toch niet kan controleren. Maar, met mijn arbeidsverleden, kon ik wel een paar dingen bedenken waarop ik een antwoord wil. Zoals: als de batterij stroom levert aan het net en iemand trekt de stekker van de batterij uit het stopcontact, blijft er dan spanning op de pennen van de stekker staan? En hoelang? Meten = weten!
Ik zette de volgende schakeling op, om stroomuitval te simuleren:
De batterij is via diens netsnoer aangesloten op een stopcontact. De lamp verbeeldt de stroomverbruikers in huis. De meter geeft de netspanning aan.
Schakelaar S1 simuleert stroomuitval, de belasting van het huis aan de batterij blijft bestaan. Wanneer S1 wordt geopend, gaat de lamp onmiddellijk uit, de meter staat op nul. Je zou verwachten dat de lamp blijft branden, maar nee: dit is een verplichte beveiliging.
Plug-in zonne-energiesystemen zoals de EcoFlow STREAM Ultra moeten een zogenaamde “anti-eilandvormingsbeveiliging” (anti-islanding protection) ondersteunen. Die eis is bedoeld om de gezondheid en veiligheid van lijnwerkers en apparatuur te beschermen door te voorkomen dat energie teruggevoerd wordt naar een anderszins spanningsloos net en daardoor een aan het net werkende monteur een stroomstoot kan krijgen of jij onbedoeld de koelkasten in de hele straat van stroom voorziet. Zodra de stroom uitvalt of de stekker uit het stopcontact wordt getrokken, schakelt de EcoFlow STREAM Ultra daarom binnen milliseconden uit.
Dus als iemand de stekker van de batterij uit het stopcontact trekt, blijft er geen spanning op de pennen van de stekker staan. Vraag beantwoord.
De twee AC-stopcontacten aan de achterkant van de STREAM Ultra zijn ontworpen om ook stroom te leveren in geval van een stroomstoring en om, indien nodig, off-grid te kunnen werken, zodat mensen in dergelijke situaties apparaten tot 1200 W kunnen blijven gebruiken.
Hoe krijgt de koelkast dan spanning? Door die op één van de in de batterij ingebouwde stopcontacten aan te sluiten, al dan niet via een verlengsnoer.
De volgende vraag is: is de door de batterij geleverde spanning veilig om daarop motoren (koelkast) en computers (schakelende voedingen) aan te sluiten? Dat testte ik door een belasting, een multimeter (een analoge meter laat de spanningsval beter zien dan een digitale) en een oscilloscoop op een stopcontact aan te sluiten en de omvormer in te schakelen.
Het resultaat was een keurige sinusvormige spanning van precies 230 Volt. Prima!
Conclusie
Het “Ecoflow Stream Ultra 4MPPT”– systeem is nu enkele maanden in gebruik. Doordat het weer wisselend was, is de uiteindelijke besparing moeilijk te berekenen. Elke maand staat er een klein bedragje aan teruggeleverde stroom vermeld. Dat betekent dat de panelen meer leverden dan ik overdag gebruik voor mijn apparaten en het laden van de batterij. Dus ik trek minder stroom uit het lichtnet en bespaar.
De app is uitgebreid, je kunt er veel mee. Maar toch zijn de belangrijkste parameters snel te vinden en de getoonde informatie informatief. Voor de absolute leek zullen sommige instellingen of opties vragen opleveren, maar met een beetje hulp van vriend Google kom je er wel achter.
Naar mijn mening moet je zo’n set voornamelijk aanschaffen om in tijden van stroomuitval een reserve achter de hand te hebben, een geruststelling om delen van je huis en apparaten toch van stroom te kunnen voorzien en te voorkomen dat de dure inhoud van koelkast en vriezer verloren gaan. Bedenk ook, dat als het in een wijk donker is, er medelanders op pad gaan om te proberen of er hier en daar wat te halen valt. Verlichting in huis kan erger voorkomen.
Ik heb op de app gezien dat er momenten waren, dat er geen stroom uit het net werd getrokken en dat de panelen de op dat moment draaiende apparaten (o.a. computer, beeldscherm, ijskast, diepvries) konden voeden. Dat, met de gedachte energie achter de hand te hebben, sterkt mijn gevoel van onafhankelijkheid en zelfredzaamheid. Ik ben er blij mee.
Meer informatie:
– kosten/baten: Belastingdienst: 0% BTW op niet-geïntegreerde zonnepanelen. Deze zonnepanelen worden het meest gebruikt. Ze worden op het dak of ergens anders bij de woning gemonteerd.
– Heeft u zonnepanelen geïnstalleerd, ga dan naar de website energieleveren.nl: hier staat duidelijk hoe u uw installatie kunt registreren, zodat u zeker weet dat de teruglevering geen problemen oplevert.