ArtCraft zet zeven gratis alternatieven voor Adobe-software online, en heeft ze naar eigen zeggen grotendeels laten schrijven door AI. Het gaat om PhotoCraft, VectorCraft, FilmCraft, LightCraft, PdfCraft, EffectCraft en DesignCraft: tegenhangers van Photoshop, Illustrator, Premiere, Lightroom, Acrobat, After Effects en InDesign. De apps draaien als native programma op macOS, Windows en Linux, en de meeste ook in de browser. Volgens LinuxCompatible is alle code open source onder de MIT- of Apache-2.0-licentie, zonder account, abonnement of telemetrie. Het project kreeg binnen anderhalve week zo’n 43.000 sterren op GitHub.
Achter ArtCraft zit de Amerikaanse ontwikkelaar Brandon Thomas. Hij schreef de apps volgens Gizmodo in de programmeertaal Rust, met het AI-model Claude Opus 5.5 als belangrijkste hulpmiddel. Over het team en de bouwtijd lopen de verhalen uiteen: Thomas spreekt van een paar dagen, Futurism noemt een team van vier met medeoprichter Michael Caffrey. Alleen PhotoCraft en PdfCraft zijn als vroege alfaversie beschikbaar, de rest is nog in ontwikkeling. Thomas noemt de software zelf “not anywhere close to ready”. Gizmodo kon met PhotoCraft binnen een minuut een fotomontage maken met lasso, levels en kleurcorrectie, maar vrij transformeren werkte onbetrouwbaar.
PhotoCraft getest: mooie interface, haperende export
Wij hebben PhotoCraft zelf geprobeerd. De interface maakt indruk: wie Photoshop kent, vindt zonder zoeken de gereedschappen, panelen en menu’s op de plek waar hij ze verwacht. Bij het opslaan van het resultaat ging het mis. Het exporteren van afbeeldingen werkte bij ons zo slecht dat je er geen werk mee kunt afronden. Je kunt dus wel bewerken, maar het eindresultaat krijg je er niet betrouwbaar uit. Dat past bij wat we in de rest van de software zien: aan de buitenkant is veel gebouwd, maar het programma is duidelijk niet grondig getest.
Waar ArtCraft zijn geld mee wil verdienen
De bewerkingsprogramma’s zijn gratis, maar ArtCraft is geen liefdadigheid. Het bedrijf begon vorig jaar als studio voor AI-beeld en -video, en dat blijft de betaalde tak. Daarin kun je met credits beelden laten genereren door modellen als Nano Banana 2, Seedance en GPT-Image-1.5. Abonnementen beginnen bij $10 per maand voor 1.000 credits en lopen op tot $60 per maand. De gratis Adobe-alternatieven werken daarmee ook als etalage voor die AI-studio.
Functionaliteit was nooit beschermd
Is dit het signaal dat intellectueel eigendom op software dood is? Nee, want het belangrijkste deel van wat ArtCraft doet, was nooit beschermd. Het Europese Hof van Justitie bepaalde in 2012 in de zaak SAS Institute tegen World Programming dat de functionaliteit van een programma, de programmeertaal en de bestandsformaten niet onder het auteursrecht vallen. Wie een licentie heeft, mag een programma observeren, bestuderen en testen om te zien hoe het werkt. Beschermd is de broncode zelf, en bijvoorbeeld de handleiding. Thomas noemt zijn apps “clean-room”-herbouw: ze zijn gemaakt door het gedrag van Adobe-software te bestuderen, niet door code te kopiëren. Daarom bestaan GIMP en Inkscape ook al decennia zonder dat Adobe ze uit de markt heeft kunnen procederen.
Wat wel verandert, is de prijs van namaken. Een Photoshop-achtig programma bouwen kostte jaren en een team van vrijwilligers. Nu lijkt het met een AI-model in dagen of weken tot een werkend prototype te komen. Daarmee verschuift de bescherming van software van “het is te duur om na te bouwen” naar wat je juridisch en commercieel wél kunt afschermen. Merknamen blijven beschermd, en dat verklaart waarom niets hier Photoshop heet. Octrooien kunnen technische oplossingen beschermen die het auteursrecht niet dekt, al zijn softwareoctrooien in Europa beperkter dan in de VS. Een vibecoded kloon die een geoctrooieerde techniek nabouwt, loopt dus nog altijd risico, ook als er geen regel code is gekopieerd.
Adobe verdient aan meer dan code
Adobe zelf staat er financieel goed voor. Het bedrijf boekte in het derde kwartaal van boekjaar 2026 $6,76 miljard omzet, 13% meer dan een jaar eerder, met een jaarlijks terugkerende omzet van $27,5 miljard. Wat het bedrijf verkoopt, is ook meer dan software: bestandsformaten waar de hele creatieve sector op draait, cloudopslag en samenwerken, stockbeeld, beheer voor grote organisaties, ondersteuning en AI-functies binnen die ene werkomgeving. Een reclamebureau dat PSD-bestanden met klanten uitwisselt, stapt niet over op een alfaversie waarvan niet duidelijk is of die over drie jaar nog bestaat.
De druk op Adobe komt bovendien niet pas van ArtCraft. Canva maakte in oktober 2025 de Affinity-programma’s gratis, en Adobe schikte eerder dit jaar voor $150 miljoen in een Amerikaanse zaak over abonnementen die moeilijk op te zeggen waren. ArtCraft maakt vooral zichtbaar dat de waarde van software verschuift van de code naar wat eromheen zit: betrouwbaarheid, ecosysteem en vertrouwen. Onze eigen test laat zien waar het verschil zit. Een interface die op Photoshop lijkt, is met AI snel gebouwd. Een export die elke keer goed gaat, vraagt om testen, en dat is het werk dat bij ArtCraft nog niet is gedaan. Voor Adobe betekent dat concurrentie aan de onderkant van de markt, bij hobbyisten en freelancers die vooral het abonnement beu zijn. Bij grote organisaties hangt de toekomst af van hoe goed Adobe blijft leveren wat een kloon niet kan.
Waar je rekening mee moet houden als je ArtCraft wilt proberen: het gaat om vroege software die grotendeels door AI is geschreven, en die zelfs de maker nog niet klaar vindt voor serieus werk. Gebruik hem niet voor bestanden waar je niet zonder kunt, controleer na elke export of het bestand klopt, en download alleen via de officiële GitHub-pagina van het project.
