Amazon gebruikt de content van Twitch-kanalen om zijn AI-modellen te trainen, en de toestemming daarvoor staat standaard aan. Wie dat niet wil, moet het zelf uitzetten via Instellingen, tabblad Security and Privacy, bij de optie Training for Generative AI. IGN bracht het bericht, en volgens Ars Technica gebruikt Amazon Twitch-materiaal al jaren voor dit doel.
Het opvallendste aan deze zaak is niet het beleid maar de uitleg. Twitch-manager Mike Minton zei in een livestream op het eigen platform dat niemand hiervoor zou kiezen als het een opt-in was. “Dus staat het standaard aan.”
Dat is een verrassend eerlijk antwoord
Bedrijven zeggen dit zelden hardop. De gebruikelijke formulering is dat een instelling standaard aanstaat “om de ervaring te verbeteren”, waarna je zelf mag uitzoeken wiens ervaring dat is.
Minton slaat die stap over en geeft de werkelijke reden: als je het vraagt, krijg je nee. Dat is voor lezers nuttiger dan welke persverklaring ook, want het maakt zichtbaar hoe dit soort keuzes tot stand komt. Het maakt ook meteen duidelijk waarom het standaard aanzetten juridisch een probleem kan zijn: een keuze waarvan de aanbieder zelf erkent dat vrijwel niemand hem zou maken, is per definitie geen vrije keuze.
De verkeerde wetsartikelen worden erbij gehaald
In de berichtgeving wordt verwezen naar artikel 22 van de AVG. Dat is niet het juiste artikel, en het onderscheid doet ertoe als je wilt weten of hier iets aan te doen is.
Artikel 22 gaat over geautomatiseerde besluitvorming: het beschermt je tegen beslissingen die uitsluitend door een computer over jou worden genomen, zoals een afgewezen kredietaanvraag. Daar gaat dit niet over. Waar het hier om draait zijn artikel 6, dat bepaalt op welke grondslag je persoonsgegevens mag verwerken, en artikel 7, dat eisen stelt aan toestemming. Toestemming moet volgens dat artikel vrij, specifiek en ondubbelzinnig zijn, en een vooraf aangevinkt vakje voldoet daar niet aan.
Amazon zal zich waarschijnlijk ook niet op toestemming beroepen maar op gerechtvaardigd belang, de grondslag uit artikel 6. Dat mag, maar niet zomaar: je moet aantonen dat jouw belang zwaarder weegt dan het privacybelang van de gebruiker. De Europese privacytoezichthouders hebben daar eind 2024 een advies over AI-modellen voor gepubliceerd, waarin ze die afweging per geval beoordeeld willen zien.
Waarom een stream sowieso onder de privacywet valt
Bij trainingsdata denk je snel aan teksten en plaatjes, en dan lijkt privacywetgeving ver weg. Bij Twitch ligt dat anders, en dat is precies waarom deze zaak juridisch interessanter is dan de zoveelste discussie over scrapen.
Een stream bevat het gezicht van de maker, zijn stem, zijn naam en vaak zijn woonkamer. Dat zijn persoonsgegevens, en bij beeld van een gezicht kunnen het zelfs bijzondere persoonsgegevens worden zodra er biometrische verwerking bij komt kijken. Daar komt de chat bij: daarin staan berichten van kijkers die zelf nooit iets hebben aangevinkt.
Dat laatste is het gat in de redenering. Een streamer kan de instelling voor zijn eigen kanaal uitzetten, maar de duizenden mensen die in zijn chat typen, hebben die knop niet.
Er is nog een tweede slot op deze deur
Wat in vrijwel alle berichtgeving ontbreekt: naast privacy speelt hier auteursrecht, en dat is een aparte route met een eigen knop.
Een stream is een werk. In de Europese auteursrechtrichtlijn mag je als rechthebbende uitdrukkelijk voorbehouden dat je werk niet voor tekst- en datamining wordt gebruikt. Doe je dat, dan vervalt de uitzondering waarop AI-bedrijven zich normaal beroepen. Dat is een ander soort bezwaar dan een privacyklacht en het staat er los van.
Deze beweging zie je breder. Sinds Cloudflare AI-bots standaard buitensluit, wordt vrij beschikbare trainingsdata schaarser. Platforms die zelf op een berg gebruikersmateriaal zitten, worden daarmee vanzelf waardevoller, en dat verklaart waarom Amazon dit nu formaliseert in plaats van het stil te blijven doen.
Uitzetten werkt maar half
Zet je de schakelaar om, dan mag Amazon jouw content niet meer voor het trainen van generatieve AI gebruiken. Andere toepassingen blijven wel toegestaan onder de privacyvoorwaarden van Twitch, dus aanbevelingsalgoritmes, moderatie en analyse vallen er niet onder.
Belangrijker: uitzetten werkt vooruit, niet achteruit. Wat er al in een model zit, haal je er niet uit door een vinkje te verplaatsen. De toezichthouders erkennen dat probleem en discussiëren nog over de vraag of een model dat op onrechtmatig verzamelde gegevens is getraind, zelf onrechtmatig is. Zolang dat niet is beslecht, is de knop vooral een maatregel voor de toekomst.
Wat je zelf kunt doen
Stream je zelf, dan is de instelling in twee klikken uit en is er geen reden om dat niet te doen. De vergoeding die je ervoor krijgt, is nul.
Kijk je alleen, dan is er geen knop voor jou, maar je kunt wel bedenken wat je in een publieke chat typt. Dat was altijd al verstandig en het is dat nu iets meer.
En loop je hier principieel tegenaan, dan is een klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens gratis en kost hij een kwartier. Bij een platform van deze omvang is dat de enige route die daadwerkelijk iets afdwingt. De ruim 15.000 stemmen die het verzoek om AI-functies uit te schakelen inmiddels heeft in het gebruikersforum van Twitch, hebben tot nu toe niets veranderd.