Amazon heeft de Amerikaanse toezichthouder FCC gevraagd om 5.105 extra satellieten te mogen lanceren, bedoeld om smartphones rechtstreeks van een verbinding te voorzien. Het gaat om een uitbreiding van het Globalstar-netwerk, dat Amazon dit jaar overnam en dat nu al de noodberichten van iPhones en Apple Watches verzorgt. De lanceringen moeten vanaf 2028 beginnen.
Dat klinkt als een aanval op de telecomsector. Dat is het niet, of in elk geval niet op de manier die de aantallen suggereren.
Wat zo’n verbinding wel en niet kan
De dienst, die Amazon het Leo D2D System noemt, werkt alleen op toestellen die er geschikt voor zijn en is bedoeld voor berichten, noodoproepen, het terugvinden van apparaten, apparatuur op afstand en communicatie op plekken zonder bereik. Amazon noemt zelf geen snelheden, maar zegt dat de dienst sneller moet zijn dan wat mensen in grote delen van de wereld nu hebben. Dat is een veelzeggende formulering: de lat ligt bij geen verbinding, niet bij 5G.
Dat komt door natuurkunde. Een zendmast bedekt een paar kilometer en verdeelt zijn capaciteit over de mensen daarbinnen. Eén satelliet bestrijkt een gebied van honderden kilometers doorsnede en moet diezelfde beperkte bandbreedte over dat hele oppervlak verdelen, terwijl hij ook nog voorbij vliegt. Je kunt daar prima een bericht doorheen sturen, maar niet een stad vol mensen die video kijken.
Amazon heeft daarnaast een tweede dienst, de Leo-kernbreedbanddienst, die wel tot 1Gbit/s haalt. Daarvoor heb je een schotelantenne nodig en die zit niet in jouw broekzak. Dat is de directe concurrent van Starlink, en dus van vaste internetverbindingen, niet van jouw mobiele abonnement.
De providers zijn klant, geen slachtoffer
Wie denkt dat de Vodafones van deze wereld hier machteloos naar staan te kijken, kijkt naar de verkeerde kant. Vodafone bouwt zelf mee aan hetzelfde soort dienst. Samen met AST SpaceMobile richtte het bedrijf een Europese joint venture op die de satellietverbinding als kant-en-klare dienst aan Europese providers gaat leveren, waarna die het als extraatje bij hun eigen abonnement verkopen.
Dat model zie je overal. De satellietpartij levert de dekking, de provider levert de klant, de facturatie en de frequenties. Voor jou verandert er dan weinig: je houdt jouw abonnement en krijgt er een vinkje bij voor plekken waar de mast niet komt.
Waarom de Globalstar-overname wel slim is
Er zit één punt waarop Amazons zet strategisch afwijkt. Door Globalstar te kopen kreeg het bedrijf niet alleen satellieten, maar vooral de frequentielicenties die bij dat netwerk horen. Daarmee is Amazon voor deze dienst niet afhankelijk van het spectrum van een mobiele provider, terwijl concurrenten juist wel met operators moeten samenwerken om aan frequenties te komen.
Dat maakt Amazon een leverancier die zelfstandiger kan opereren dan de rest. Het maakt het bedrijf nog geen provider, want een netwerk in de lucht vervangt geen netwerk op de grond.
Amazon loopt bovendien achter
De praktijk is voorlopig ook weerbarstig. Amazon wilde inmiddels 1.618 satellieten in een baan om de aarde hebben en heeft er 396, wat het bedrijf wijt aan een tekort aan beschikbare raketten. Starlink heeft er ruim 10.000 gelanceerd en verkoopt al jaren abonnementen. De 5.105 satellieten waar het nu om gaat, moeten vanaf 2028 de lucht in.
Wat merk je hier in Nederland van
Weinig, en dat is logisch. In een land met deze dekkingsgraad is de winst van een satellietverbinding klein: je hebt hem nodig op de Noordzee, in de bergen of tijdens een storing, niet in de Randstad. Bovendien moet een aanbieder hier over Europese frequentierechten beschikken, en dat regel je niet met een aanvraag bij de FCC.
Wat je nu al kunt gebruiken, is de noodmelding via satelliet die Apple sinds 2023 ook in Nederland aanbiedt, precies via het Globalstar-netwerk dat Amazon net heeft gekocht. Het waarschijnlijkste scenario is dan ook niet dat Amazon jouw provider vervangt, maar dat het de laag eronder gaat bezitten en die aan providers en fabrikanten verkoopt. Dat is precies hetzelfde patroon als bij AWS: niet de winkel zijn, maar de infrastructuur waarop de winkels draaien. Het grote geld zit hem nooit in de diensten op het platform, maar het platform zelf willen zijn.