Normaal gesproken schrijf ik mijn reviews nietvanuit de eerste persoon. Dit artikel vormt daarop een uitzondering omdat we eens wilden proberen een soort duurtest-artikel te schrijven waarin we in plaats van een rationeel ingegeven review, een verhaal wilden schrijven die puur over de persoonlijke ervaring van de redacteur in kwestie gaat.
Op eigen verzoek kreeg ik van Fairphone de mogelijkheid om de Fairphone Gen. 6 langdurig te testen. Deze wens had meerdere redenen. Allereerst wilde ik simpelweg eens ervaren hoe een Fairphone in de praktijk bevalt. Ondanks het feit dat het een Nederlands merk is met een duidelijke ethische missie, iets waar ik altijd veel waardering voor heb gehad, heb ik nog nooit eerder een Fairphone als dagelijks toestel gebruikt. Daarnaast is de Gen 6 duidelijk een model waarmee Fairphone zich probeert te onderscheiden van het doorsnee aanbod, onder meer door de modulaire accessoires en de zogeheten Essentials-functie.
Een andere reden was dat ik me realiseerde dat het alweer geruime tijd geleden was dat ik een smartphone gebruikte die niet tot de snelste modellen op de markt behoorde. Ik wilde ervaren waar je nu écht op inlevert wanneer je niet voor een high-end toestel kiest. Niet alleen op het gebied van pure performance, maar ook qua dagelijkse gebruikservaring.
Fairphone ging opvallend soepel mee in dat verzoek. Waar reviewperiodes vaak beperkt blijven tot één of twee weken, kregen wij de Gen 6 vier maanden in bruikleen. Hierdoor konden we dus echt een duurtest doen, waar normaal in een korte reviewperiode je slechts een beperkte indruk kan krijgen van het ontwerp en de prestaties en zeker van de software over een lange termijn. Doordat ik de Gen 6 een langere tijd ervaren heb kon ik duidelijk merken welke ontwerpkeuzes in de praktijk prettig zijn, welke zaken ik kritischer over moet zijn en waar ik me zelfs aan ergerde. Voor de goede orde: de Gen. 6 heb ik dus gedurende de testperiode daadwerkelijk gebruikt als mijn primaire toestel. Mijn persoonlijke simkaart zat in het toestel, al mijn bankzaken en overige financiële apps, games met alle savegames, foto’s voor deze website, alles is gedaan op de Gen. 6.
De Fairphone’s welwillendheid ging verder dan alleen de testperiode. We ontvingen alle beschikbare accessoires, meerdere backcovers, de bumpercase, de 2,5 meter lange USB-C-kabel en zowel de 30W- als 65W-lader. Later werden ook de vernieuwde Fairbuds XL nagestuurd.
.
Design
De eerste indruk van de Fairphone Gen 6 was zonder meer positief. Wij ontvingen de witte variant. Het toestel heeft een duidelijk langgerekte aspectratio, wat meteen opvalt zodra je het oppakt. De behuizing is volledig van (100% post-consumer gerecycled (PCR)) plastic, maar de matte afwerking voelt netjes en degelijk aan. Het geheel oogt verzorgd en zeker niet goedkoop. De geelgekleurde Essentials-knop springt eruit en vormt een prettig contrast met de rest van de body. De knop voelt wel wat scherp aan, maar dat lijkt een bewuste keuze met het oog op grip en herkenbaarheid.
De aan-/uitknop is plat in de zijkant verwerkt. Dat ziet er strak uit, maar in de praktijk betekent het dat je na verloop van tijd nog steeds even moet zoeken waar deze zich bevindt, zeker wanneer je de bumpercase niet gebruikt. Met de case is de knop iets makkelijker te vinden, al blijft de positionering niet ideaal. Dat is extra relevant omdat in deze knop ook de vingerafdruksensor is verwerkt.
Die combinatie zorgt voor een specifieke gebruikservaring. Wanneer je het toestel activeert om bijvoorbeeld even de tijd of notificaties te bekijken, ontgrendel je het meteen. Dat kan ook via een dubbele tik op het scherm, maar wil je daarna alsnog ontgrendelen, dan moet je alsnog naar de knop grijpen. Op toestellen met een sensor onder het scherm voelt die flow simpelweg natuurlijker aan. Bovendien reageert de double-tap-functie op de Gen 6 merkbaar trager dan op high-end toestellen, zelfs oudere modellen.
De plaatsing van de knop recht tegenover de volumeknoppen is ook niet ideaal. Regelmatig activeer je onbedoeld de screenshotfunctie of het uitschakelmenu doordat je bij het indrukken automatisch ook een volumeknop raakt. Voor ontgrendelen is indrukken niet nodig, maar wanneer je het scherm bewust wilt uitschakelen, bijvoorbeeld voordat je het toestel in je zak stopt, loop je hier opnieuw tegenaan. Afhankelijk van hoe je gewend bent over de jaren je toestel te gebruiken is het iets waar je wel of niet aan went. Voor mij was het lastig en bleef het een issue. Andere gebruikers die ik sprak konden er beter aan wennen, hoewel ook voor hen het toch een compromis bleef. De volumeknoppen zelf hebben over een zeer prettige feedback.
De langwerpige aspectratio leek in eerste instantie aantrekkelijk: een groot scherm dat toch handzaam blijft. In de praktijk merkte ik echter dat teksten kleiner worden weergegeven. Voor gebruikers met minder scherpe ogen is dit type schermverhouding dan ook minder ideaal. Fairphone lijkt dit zelf ook onderkend te hebben, want standaard staat de lettergrootte vrij groot ingesteld. Dat helpt, maar geeft de interface in eerste instantie wel een wat goedkope uitstraling. Gelukkig zijn mijn ogen (in combnatie met een bril) nog goed genoeg voor een kleiner lettertype, maar heb je een wat minder ideaal zicht als het om het aflezen van schermen gaat, is het raadzaam even te proberen of een dergelijke aspectratio wat voor je is en gewoon goed kritisch te zijn op jezelf in plaats van jezelf voor de gek te houden.
Een duidelijk minpunt zijn de speakers. Voorop gesteld: telefoneren biedt gewoon een compromisloze ervaring. Zowel de speaker als de microfoon hebben we geen klachten over. We kregen nul negatieve feedback van anderen waarmee we belden terwijl audio aan het oor goed door komt. Het zwakte punt komt bij het luisteren naar content. Voor een korte YouTube-video volstaan de speakers, maar meer ook niet. Het volume is beperkt en het geluid mist definitie, zelfs voor telefoonbegrippen. Muziek luisteren of een podcast op laag volume in bed is geen prettige ervaring. Op dit punt doen zelfs sommige oudere budgettoestellen het beter.
Ook opvallend: de Fairphone Gen 6 beschikt niet over video-out via USB-C, terwijl eerdere modellen dit wel boden en ook hebben we het over USB 2.0, waar de voorganger nog over USB 3.0 beschikte, hetgeen een flink verschil in dataoverdrachtsnelheid betekent. Een 3,5mm-jack ontbreekt eveneens, wat tegenwoordig weinig verrassend is. Bedraad luisteren vereist dus een adapter, USB-C-headset of externe DAC. Positief is dan weer de forse batterij van 4415 mAh.
Modulariteit is het toverwoord als het gaat om hét unieke element aan het ontwerp van de Fairphone Gen. 6. Verschillende onderdelen zijn relatief makkelijk te vervangen. Het belangrijkste onderdeel is uiteraard de batterij (waarvan het vervangen echt een fluitje van een cent is en mogelijk zonder noemenswaardige technische kennis), maar hiernaast zijn ook 11 andere onderdelen te vervangen: hoofdcamera, groothoekcamera, luidspreken, display, usb-c-poort, bovenste en onderste deel van de achterzijde (in verschillende kleuren), oorluidspreker, selfie/front-facing-camera, topunit (hierin zitten de flitser en time-of-flightsensor voor de camera) en simkaart-/microSDkaarthouder (jawel, de opslag is uitbreidbaar).
We kregen van Fairphone de drie alternatieve backcover-accessoires meegeleverd. Bij alle accessoires krijg je losse schroeven en een schroevendraaier. Dit terwijl je in principe de bestaande schroeven kan gebruiken. Hoe dan ook:
Telefoonkoord
Handig om op verschillende manieren om je heen te hangen. Niet helemaal mijn stijl, en deze heb ik even geprobeerd om te zien wat het was. De telefoonkoord is te gebruiken in combinatie met de andere backcovers omdat je puur de alternatieve haakjes op de plek van de standaard schroeven plaatst.
Het koord voelt overigens wel degelijk aan, en is in formaat te variëren, terwijl je het koord ook makkelijk kan verwijderen omdat de lus in het haakje van het uiteinde getrokken wordt (klik op de foto om het te zien). Je hebt dan wel de twee alternatieven haakjes die uitsteken, dus als je het koord niet vaak gebruikt, zou ik deze niet standaard in het toestel laten zitten.
Vingerlus
Dit is de cover die ik standaard op de Gen. 6 had zitten. Het geeft het toestel qua uiterlijk iets extra-eigenzinnigs, maar daarnaast was het ook gewoon een handige accessoire die precies goed doet waar het voor bedoeld is, terwijl deze nog steeds je in staat stelt het toestel op een tafel te leggen zonder dat deze wiebelt. Door de combinatie van het siliconen materiaal en hoe deze in formaat in te stellen is, is het ook na maanden gebruik een zeer stabiele oplossing om je toestel met meer zekerheid vast te houden door hier één, twee of drie vingers (afhankelijk van hoe groot je handen zijn) doorheen te schuiven.
Pashouder
Ook de pashouder heb ik lang op het toestel gehouden en ook deze zorgt ervoor dat je toestel gewoon stabiel op een vlak oppervlak neer te zetten is. Er passen ongeveer drie pasjes in, misschien vier als je wat dunnere pasjes hebt of de boel wat wil forceren, maar dan komen ze wel zeer lastig uit de houder. In mijn geval heb ik aan drie pasjes genoeg gehad in de meeste gevallen (rijbewijs, bankpas en nog iets). De meeste pastes die ik bij heb, gebruik ik immers toch zelden, en het meenemen van een portemonnee was hierdoor dus niet nodig aangezien ik ook zelden nog contant betaal. Het uitschuiven van de pasjes via de opening vormt een perfecte ervaring en de pasjes zitten zeer zeker in de houder.
Uiteindelijk was, zeker op reis, de capaciteit van drie pasjes toch te weinig (plus ik moest natuurlijk ook de vingerlus testen) en koos ik toch voor het meenemen van een losse portemonnee (je hebt misschien niet altijd je pasjes en contant geld nodig, maar toch fijn om alles bij je te hebben). Maar zelfs ook al wil je een losse portemonnee (of pasjeshouder met grotere capaciteit) gebruiken, dan nog is het best fijn om deze niet altijd tevoorschijn te hoeven halen.
Beschermhoesje
De beschermhoes maakt je toestel weliswaar minder elegant, maar beschermt je toestel wel degelijk. We hebben het over een simpele siliconen hoes, maar door de bescherming rondom en het enigszins zachte profiel, moet deze de Gen. 6 tegen de meeste vallen, prima kunnen beschermen.
Doordat aan de achterzijde de case deels opengelaten is, kun je de alternatieve backcovers en haakjes voor de telefoonkoord nog steeds gebruiken. De hoes zorgt er ook voor dat de grip op het toestel verbetert. Daarnaast zorgt, zoals gezegd, de opening aan de zijkant ervoor dat de standby-knop/vingerafdruksensor makkelijker te vinden is.
Je merkt overigens wel dat na verloop van tijd het siliconen materiaal wat van kleur verandert. Mocht je daar een probleem mee hebben, dan is de witte kleur wellicht niet voor jou:
.
Scherm
Het scherm valt direct op door de relatief dikke bezels, vooral aan de boven- en onderzijde. Dat geeft het toestel visueel een wat minder moderne uitstraling. Positief is dat er ondersteuning is voor een hogere refreshrate van 90 of 120 Hz, wat het scrollen prettig maakt.
De algemene beeldkwaliteit is prima, maar niet bijzonder. Bij het bekijken van video’s merk je dat de beeldverwerking achterblijft bij betere toestellen. Waar mijn Galaxy S23 het al moest afleggen tegen bijvoorbeeld een Sony Xperia IV op dit vlak, is de ervaring op de Fairphone Gen. 6 weer een stukje minder. Films en series kijken gaat uiteraard prima, maar je merkt het verschil in beeldverwerking ten opzichte van toestellen waar in de software hier meer mee gedaan is.
De helderheid is voldoende, ook buitenshuis. Wel werkt de automatische helderheid merkbaar onnauwkeurig. Regelmatig moest ik handmatig bijstellen omdat het scherm te donker bleef. Opvallend is dat de software nauwelijks lijkt te leren van deze correcties.
.
Prestaties
Rond de prestaties werd ik positief verrast. De Snapdragon 7s Gen 3 levert tijdens dagelijks gebruik een soepele en probleemloze ervaring. Grote apps installeren, foto’s bewerken en zelfs lichte videobewerking verlopen vlot. In benchmarks zullen high-end chips uiteraard beter scoren, maar in de praktijk merk je hier weinig van bij algemeen gebruik.
Het grootste verschil met mijn Galaxy S23 zit in de netwerksnelheid. Voor mijn werk verstuur ik regelmatig grote bestanden, en zowel via wifi als 5G is de S23 merkbaar sneller. Dat blijkt ook uit specificaties: de netwerkimplementatie van de 7s Gen 3 is simpelweg minder krachtig. Over wifi scheelt het in mijn geval zo’n 5 MB/s. Geen ramp, maar wel merkbaar wanneer je er dagelijks mee werkt.
.
Software
Fairphone houdt Android dicht bij de stock-ervaring. Naast de standaard Google-apps is er vooral de My Fairphone-app, waarin je informatie vindt over onderhoud, support, de community en het productaanbod.
De software voelt echter ook wat basic aan. Slimme extra’s die andere fabrikanten toevoegen, ontbreken hier grotendeels. Dat merk je bijvoorbeeld in de zoekfunctie. Zoek je naar “alarm”, dan wordt er niets gevonden zolang er geen app hebt met dat woord in de naam. Ook verdwijnt het toetsenbord zodra je een zoekterm wist, wat het corrigeren van typefouten onnodig omslachtig maakt. Het zijn kleine dingen, maar in de praktijk is dit irranter dan je zou verwachten.
Daar staat tegenover dat de optimalisatie uitstekend is. Het OS voelt snel en responsief aan. In benchmarks presteert de Fairphone Gen 6 zelfs beter dan andere toestellen met dezelfde SoC. In dagelijks gebruik is het verschil met een high-end toestel minimaal; hooguit voelt een vlaggenschip net iets snappier aan. Dat verschil zit echter echt in nuances.
De unieke bijdrage die Fairphone biedt is de Essentials-functie. Het is een beetje van je persoonlijke telefoongebruik afhankelijk of je hiervan kan profiteren, maar voor mij persoonlijk werkte dit best aardig. Het is feitelijk een modus waarmee je je toestel focust op specifiek gebruik, wat binnen de functies ‘moments‘ genoemd wordt. Wil je gewoon even relaxen, of je juist puur op je werk focussen, dan zorg je ervoor dat het toestel alleen de (maximaal 5) apps als optie geeft die je zelf opgegeven hebt voor dat moment. Ook de niet-storen-functie wordt hierbij standaard aangezet, dus je kan alleen gebeld worden door mensen die vaker achter elkaar bellen om door deze functie heen te komen.
Fairphone belooft maar liefs 8 jaar softwareupdates voor de Gen. 6
.
Camera
De camera presteert degelijk. Vrijwel alle foto’s die ik de afgelopen maanden voor GadgetGear.nl heb gemaakt, zijn met de Fairphone Gen 6 geschoten. De autofocus is opvallend snel en betrouwbaar. Bij video merk je soms een vreemde hapering na langere opnamesessies. Het beeld schokt dan licht, ook wanneer het toestel niet warm aanvoelt. Dat wijst op een softwarematige optimalisatiekwestie, hopelijk wordt dit na verloop van tijd opgelost in een van de updates.
.
Afsluitend
Voor deze duurtest had ik een paar doelen. Ik wilde ten eerste weten hoe een Fairphone zou presteren. Niet een vraag waarop ik op basis van de specs geen antwoord zou kunnen bedenken, maar vaak zie je toch dat qua fysiek ontwerp en software bepaalde merken toch wat eigenzinnigheden hebben. Verder is Fairphone natuurlijk een merk met een bepaalde ethische missie, en dan is het de vraag in welke mate de extra kosten waar het mee komt te zitten een beperking vormen om voor een degelijke prijs de juiste ervaring te bieden.
Verder wilde ik weten waar waar SoC als de Snapdragon 7s Gen 3 die gepositioneerd wordt als een mid-end-SoC met premium functies als lossless draadloze audio, wat grafische features voor gaming, on-device AI-technologie, ondersteuning van snellere antennetechnologie en hoogwaardigere camera-technologie. In theorie zou iedereen die niet daadwerkelijk zich bezighoudt met hoogwaardige gaming (buiten streaming waar je alleen een goede netwerkconnectie voor nodig hebt, sowieso maar weinig opties voor op mobile) of het bewerken van video op zijn telefoon, lang en breed genoeg moeten hebben aan een dergelijke SoC.
Laat ik beginnen met het de laatste vraag, omdat het antwoord het simpelst is: de 7s Gen 3 is een SoC die geen noemenswaardige beperking vormt voor iedereen die over het algemeen een compromisloze ervaring wil hebben van een toestel. Ben je van plan op regelmatige basis een van de genoemde zwaardere gebruiksdoelen te hebben (rond gamen en editten), dán is een krachtigere SoC iets waar je van profiteert. Nu is het in de praktijk zo dat als je de het fysiek meest hoogwaardig afgewerkte apparaat wil hebben met de beste camera’s, deze gepaard gaat met de snelste SoC, maar mocht je minder kritisch zijn rond deze zaken, dan hoef je dus niet voor dat segment te gaan.
Rond of de specifieke ontwerpkeuzes en de extra toevoegingen van Fairphone een meerwaarde hebben is het belangrijk deze eerst te noemen. Puur qua gebruik hebben we het naar mijn mening over een mooi ontworpen toestel, waarbij ik denk dat niet iedereen het fysieke ontwerp even prettig zal vinden in het gebruik door het hoekige ontwerp en de plaatsing van de knoppen. Hoewel het voor mij wat lastig wennen was aan de gemaakte keuzes, heb ik ook gezien dat dit probleem niet voor iedereen geldt. Verder werd dat probleem opgelost vanaf het moment dat ik de case gebruikte. Nu ben ik iemand die altijd een case voor zijn toestel gebruikt, dus qua vasthouden van het toestel had ik geen probleem meer, al bleef de knoppenlayout een probleem.
De implementatie van de extra covers ben ik zeer positief over. Het is een leuke feature die in het gebruik daadwerkelijk een meerwaarde vormt voor iedereen die op zoek is naar een dergelijke oplossing doordat de implementatie nagenoeg perfect is. Uiteraard kan ik ook alleen maar positief zijn over de repareerbaarheid en de modulariteit.
Qua software is de Essentials-feature het meest noemenswaardig, en deze heeft daadwerkelijk een meerwaarde. De uitvoering van Android in het algemeen is voor verbetering vatbaar door wat kleine quirks. Hopelijk gaan we daar nog verbeteringen zien in de komende updates. En daar komen we tot een ander zeer positief punt van de Fairphone Gen. 6, namelijk de belofte voor 8 jaar lang updates. Ik vraag mij af hoeveel mensen daadwerkelijk zo lang met een toestel doen. Het zou mooi zijn als de Gen. 6 ook in prijs wat kan dalen zodat het ook op een later punt nog steeds een interessant toestel blijft voor mensen die wat zoeken, want voor de mensen die verder weinig om de ethische boodschap geven, is de in de EU verplichte 5 jaar wel voldoende. Bovendien zien alternatieve toestellen in hetzelfde prijssegment er ook couranter uit door dunnere bezels. Ze hebben echter niet de modulaire features. En ook het feit dat de Gen. 6 een dikke 5 jaar fabrieksgarantie meekrijgt is een enorm verkooppunt.